maandag 13 juni 2011

delusion in het muziektheater



Een impressie door John - De stevig in de toenmalige New Yorkse avant garde verankerde Amerikaanse componiste, muzikante, film- en videokunstenares Laurie Anderson drong in 1983 de mainstream binnen met de onmogelijke, doch o zo intrigerende hitsingle O Superman. En de andere zeven composities op de fenomenale elpee Big Science bleken zelfs nog heel veel beter. Grijs gedraaid heb ik die plaat! Anderson's vier durende multimedia-performance United States I-V, waar de nummers van Big Science een deel van waren, werd in 1983 tijdens het Holland Festival opgevoerd in Amsterdam. Ik was daar dolgraag bij geweest, maar ja: te duur en -toen nog- te ver weg. Lang spijt van gehad.

Laurie Anderson's tweede plaat Mr. Heartbreak had weliswaar zo zijn momenten, maar miste de brille van het debuut, de daaropvolgende concertfilm Home Of The Brave was zo-zo en, zoals dat dan gaat, mijn interesse voor Anderson's werk droogde langzaam op. Zijdelings druppelde er nog wel eens wat info binnen (Anderson bleef gestaag platen maken, trouwde met überhork Lou Reed), Big Science werd zo eens per jaar uit de kast gehaald en bejubeld, maar dat was het dan ook.

Bijna dertig jaar later: of we kaartjes willen voor Delusion, de nieuwste show van Anderson. In het sjieke Amsterdamse Muziektheater. Nota bene wéér tijdens het Holland Festival. Nou graag!

Gisteravond: de Grote-Laurie-Anderson-Inhaalslag. De avond wordt ingeleid door Bart Boone, een nerveus orerende opera-kenner(?) die vooral heel vaak herhaalt dat-ie niet in herhaling wil vallen en tussendoor vertelt dat Anderson in haar eentje optreedt, omringd door filmprojecties, zichzelf op viool en keyboard begeleidt, op persoonlijk manier thema's uit de Amerikaanse cultuur behandelt en vooral verhalen vertelt. Niks dus dat we niet binnen tien minuten ook zelf kunnen ervaren als we eenmaal in de zaal zitten en Delusion aanvangt.

Een drone klinkt en Laurie Anderson komt op. We zitten ver genoeg van het podium vandaan om niet te zien hoe de tijd vat haar heeft gehad: zo in de verte lijkt het nog steeds die lichtelijk androgyne vrouw van de Big Science-hoesfoto. Ze begint te vertellen: haar expressieve stem blijkt onveranderd, met die nauwkeurige, wat trage dictie, ook goed te verstaan voor wie de boven het podium geprojecteerde Nederlandse vertaling niet meeleest. Anderson vertelt over haar overleden moeder. Over haar hondje Lolabelle. Over dieren met baarden die er daardoor slim uitzien. Over haar voorouders die niet in Zweden maar in IJsland woonden. Over wie zich eigenaar van de maan mag noemen... losse anekdotes zijn het, de één boeiender dan de ander, met soms grappige wendingen, vaker niet dan wel ondersteund door de (opvallend minimale) videoprojecties en het sobere licht-design. Tussendoor klinkt er wat donder en regen, en zo af en toe een korte flard van een electronische beat. Anderson speelt losjes op haar vervormde viool, beroert zo nu en dan een paar toetsen van haar keyboard.

En dan, plotseling, na een minuut of 70, zonder ook maar het geringste spoortje van een climax is Delusion voorbij. Was het bijzonder? Best wel. Was het goed? Mwoah... wat mij betreft kabbelde de voorstelling toch een beetje te veel voort. En voelde het gebodene -in tegenspraak met de precisie waarmee het werd uitgevoerd- toch wat al te vrijblijvend aan. Maar bovenal miste ik datgene dat Big Science (nog steeds) zo onweerstaanbaar maakt: muzikaliteit. Ritmisch raffinement. Sterke melodieën. Goeie songs.