donderdag 18 mei 2017

op = op

Bridget Riley: Cataract 3 (schilderij, detail) 1967  |  Grazia Varisco: Luminoso Variabile (kinetisch lichtobject), 1963

Wat een heerlijke tentoonstelling is Eye Attack in Stedelijk Museum Schiedam! Tientallen schilderijen en objecten uit de jaren ‘60 en ‘70 van meer en minder bekende optical artists houden onze ogen – en daarmee onze hersens – voor de gek, nemen een loopje met onze waarneming of zelfs ons evenwichtsgevoel. De Hongaar Victor Vasarely en de Amerikaanse Bridget Riley maakten geometrische schilderijen die lijken op te bollen, te vibreren, te leven. Anderen, zoals Marina Appolonio (Italië), gingen een stap verder en lieten hun werk écht ronddraaien, soms met duizelingwekkende resultaten. Weer anderen, zoals de eveneens Italiaanse Grazia Varisco, voegden het ingrediënt licht toe. Zonder uitzondering zijn de getoonde kunstwerken met uiterste precisie uitgedacht en vervaardigd, lang voordat de computer zoiets een stuk eenvoudiger zou maken: oneffenheden zouden de optische illusies immers kunnen verstoren.

Op art
gaat enkel en alleen over het waarnemen ervan en verwijst daarmee slechts naar zichzelf. Dus geen theoretisch geleuter, geen achterliggende concepten of zware boodschappen (kom daar nog eens om tegenwoordig) maar puur visueel ‘plezier’. Hetgeen verklaart waarom de kunststroming zo’n publiekssucces was en zo’n enorme invloed had op de mode en de vormgeving van de swinging sixties. Met als gevolg dat optical art lange tijd niet al te serieus is genomen door de kunstwereld. Gelukkig raakt alles ‘van vroeger’ ooit wel weer een keer en vogue. Wij zeggen: welkom terug!