a.s. zaterdag: leeuwenhart live @ lichtbaden

Toen popgroep Leeuwenhart (wij hadden nog nooit van ze gehoord) ons vroeg of ze een concert mochten verzorgen temidden van onze Lichtbaden-tentoonstelling hoefden we niet lang te twijfelen. Want het kan bijna niet anders of muziek waarin hoogst onhippe elementen als Nederlandstalige teksten, invloeden uit ondermeer jaren ‘70-prog (Zappa, Gentle Giant) en tweestemmig blokfluitspel(!!) worden gecombineerd, klinkt als iets dat weer helemaal van nu is. Of op zijn minst als iets heel bijzonders. En dus staat het vijfkoppige ensemble aanstaande zaterdag 19 december op de planken tentoonstellingsvloer van CBK Amsterdam. Ze brengen een tiental nieuwe nummers gedurende een programma van ongeveer een uur. Misschien moeten we (de audio van) een enkel lichtkunstwerk uitzetten, maar met de sfeer zit het zo midden in de tentoonstelling alvast goed. De inloop is vanaf 19.00 uur, het optreden begint om 20.00 uur en het is (joepie!) gratis toegankelijk. Wees welkom!

Overigens is zaterdag de laatste dag waarop u Lichtbaden kunt bekijken alvorens het CBK met kerstreces gaat – en dus de laatste kans om de tentoonstelling dit jaar nog te zien. De eerste week van januari zijn we er weer.

casa zanstra

Tijdens de voorbereiding van Lichtjaren, onze recente lichtkunsttentoonstelling in het Kunstfort te Vijfhuizen, hebben we online naar informatie gezocht over Margot Zanstra (1919 – 2010), wiens Lichtplastiek met Computeronderdelen we hebben getoond. Behalve een zeer summiere Wiki-pagina konden we amper wat vinden, en daardoor bleef mevrouw Zanstra voor ons enigszins een enigma. Hoe bijzonder is het dan om een paar maanden later door haar voormalige woonhuis en atelier rond te lopen en uitleg te krijgen van haar kleindochter! De nazaten Zanstra hebben het keurig geordende atelier jarenlang zoveel mogelijk in de originele staat gehouden maar nu het huis is verkocht, moet alles worden opgeruimd. En dus organiseerden ze onder de naam Ghost Dwellings enkele ‘open dagen’ met performances en een (verkoop-)tentoonstelling van vele tientallen objecten, proefjes en schaalmodellen. We gingen vanmiddag een kijkje nemen.

Een op een enorme tafel uitgestalde verzameling foto's en vergeelde krantenartikelen gaf ons een goed beeld van wie Margot Zanstra was. Tijdens haar jaren als balletdanseres ontwikkelde ze een uitmuntend gevoel voor ruimte en ritme. Nadat ze in 1963 met architect Piet Zanstra trouwde (“Ik zat plotseling thuis en had veel tijd. Ik ben niet zo’n theedrinker. Dus ging ik knutselen, dingen met mijn handen maken.”) paste ze dat gevoel toe in een steeds omvangrijker oeuvre van geometrisch abstracte, modernistische objecten en sculpturen. In de Nederlandse openbare ruimte staan heel wat stalen en betonnen constructies van haar hand, en ook in Japan heeft ze haar sporen achtergelaten. Ook heeft ze zich in de eerste helft van de jaren ‘90 een tijdlang met licht bezig gehouden. Maar dát wisten we dus al.

Ghost Dwellings | De Drie Heuvelen, Herengracht 48, Amsterdam | nog t/m aanstaande zondag | gratis toegang | elke middag om 15.00 uur geeft een familielid van Margot Zanstra een rondleiding

maak je mooi!

Vrijheid... de tentoonstelling Mach Dich Hübsch van Iza Genzken in het Stedelijk Museum is één groot feest van kleuren, vormen, stijlen en ademt boven alles  (artistieke) vrijheid. Stoelen, ramen, modernistische architectuur, hifi stereo-apparatuur, kleding, spiegels en nog heel veel meer wordt gevat in talloze sculpturen, installaties, fotowerken en schilderijen. De variatie in stijl en materiaalgebruik is enorm (elke zaal laat weer allerlei nieuws zien) al blijft alles strak binnen esthetische kaders en is het daarmee altijd afgewogen, effectief en gewoon mooi vormgegeven. Vrijheid... hoeveel kunstenaars kunnen een serie röntgenfoto’s van hun eigen schedel een volkomen logisch onderdeel van hun oeuvre laten zijn? Ondanks de zwaarte van sommige onderwerpen (nine eleven!) ademt Genzkens werk een onverwoestbaar optimisme. Maar waar het nu helemaal over gaat? Wellicht over datgene wat het zo kenmerkt: de vrijheid om te veranderen. Want het kan altijd nog hübscher.

gat gevuld

Roy Ruepert: De Grote Boze Wolf

Het gebeurt gelukkig niet vaak dat er een ‘gat’ ontstaat in onze Inkijk-programmering omdat een kunstenaar ziek is of andere omstandigheden hem/haar dwingen om van exposeren af te zien, maar onlangs werden we plotseling met zo’n situatie geconfronteerd. Een facebook-oproep bracht uitkomst. Sterker nog: we werden gedurende twee, drie dagen zowat bedolven onder de reacties. Daar zat zoveel ‘goed spul’ bij dat we in één klap onze drie Inkijk-filialen voor heel 2016 hebben kunnen volprogrammeren. Extra leuk is dat het in 80% van de gevallen om (voor ons) nieuwe namen gaat. Zoals Roy Ruepert, de allereerste kunstenaar die op onze oproep reageerde en die vanaf 11 januari a.s. ons 'gat' gaat vullen. Roy maakt nogal buitenissige sculpturen van vuilniszakken, tape, touw, karton, purschuim en allerlei gevonden voorwerpen. De meeste voorbijgangers zullen er ongetwijfeld geen touw aan vast kunnen knopen maar who cares: opvallen en intrigeren zal het zeker.

geestenbos

Op hun elpee My Life In the Bush Of Ghosts (1980) zetten Brian Eno en David Byrne (lang voordat sampling in de muziek gemeengoed werd) allerlei ‘gevonden’ stemmen van ondermeer Arabische zangers en Amerikaanse radiodominees op muziek. Mede door gebruikmaking van een wagonlading exotische percussie-instrumenten hebben de 'songs' een etnografische, koortsige (jungle-)sfeer. Niettemin blijft het geheel een overduidelijk Westers construct met een antropologisch sausje en gek genoeg maakt juist dát het tot zo’n tijdloos, nauwelijks te plaatsen meesterwerk. De naar deze plaat genoemde expositie van Paul Bogaers, momenteel te zien in het hoofdstedelijke fotomuseum Foam, is eveneens het resultaat van eigen maaksels die zijn gemixt met objets trouvés. 'Afrikaanse' voodoo-maskers en totems, opgebouwd uit takken, flesjes, schelpen, vormen van papier-maché en (delen van) foto’s, kijken de bezoeker van alle kanten aan. De objecten zijn in alles hartstikke nep maar daarin zit ‘m, net als bij Eno & Byrne, nu juist de charme. Kortom: zeer de moeite van een bezoekje waard! En nu zetten we die magistrale elpee nog maar eens op...

Overigens: over een paar weken tonen we ook in één onzer Inkijk-galerieën een aantal Afrikaanse maskers en beelden. Authentieke exemplaren welteverstaan, gemaakt door ambachtslieden uit verschillende Congolese stammen en door ons geselecteerd uit de omvangrijke verzameling van antropoloog, voormalig ANC-activist en levende legende Klaas de Jonge. Het wordt de eerste (en enige?) keer dat we geen 'gewone' kunst laten zien, maar museale objecten uit de échte bush of ghosts.

lichtjaren: het feest is voorbij

Uw nijvere curatoren bij de titelloze TL-lampensculptuur van Willem Marijs (1966)

Afgelopen zondagmiddag mochten we maar liefst 300(!) geïnteresseerden verwelkomen bij onze lichtkunsttentoonstelling Lichtjaren in het Kunstfort bij Vijfhuizen (toegegeven, de kerstmarkt voor de deur hielp ook een handje) en daarmee is dit project zeer bevredigend ten einde gekomen. In totaal zijn er meer dan duizend bezoekers geweest en dat is –gezien de afgelegen ligging en de beperkte openingstijden van het fort en het soms barre najaarsweer- helemaal niet verkeerd. De kunstwerken –ook de kwetsbare museumstukken uit de jaren ‘70- hebben twee maanden goed gefunctioneerd en zijn inmiddels ingepakt en op weg terug naar atelier en/of depot. We danken het Regionaal Historische Centrum te Eindhoven voor het in bruikleen mogen nemen van de historische stukken (nationaal licht-erfgoed, jazeker!) We danken de kunstenaars voor hun inzet, mooie werk en de fijne samenwerking. En we danken de medewerkers van het fort voor het vertrouwen, de gastvrijheid en alle goede zorgen. Nooit eerder liep een Polderlicht-project zo soepel: het was een feest!

lichtjaren finissage

Gefascineerd door Johan van Zutphens Wandobject met refracterende lijnen (circa 1970) foto: Thomas Lenden

Vandaag is onze lichtkunsttentoonstelling Lichtjaren in het Kunstfort bij Vijfhuizen voor het laatst te zien. Terwijl oliebollen en Glühwein worden geserveerd op de jaarlijkse kerstmarkt voor deur van het fort geven wij twee rondleidingen. Van Willem Marijs' minimale Tl-lampensculptuur tot Matthijs Munniks high tech neopsychedelica en van Eun Kyoung Hwangs domestic totems tot François Morellets 'gebroken cirkel': we doen ze in pakweg drie kwartier allemaal aan, vertellen daarbij enige anekdotes en beantwoorden zo goed mogelijk uw vragen. Het fort opent haar deuren om 11.00 uur; de rondleidingen beginnen om 13.00 en 15.00 uur. Voor de gelegenheid is de toegangsprijs slechts één euro. Da's geen geld voor zoveel moois. In dit Trendbeheer-artikel een indicatie van wat u kunt verwachten. Wees welkom!

vrijmiyo!

zen-zijn | 禪

Eun Kyoung Hwang: Domestic Totems (2014)

Zinnenprikkelend en Zen is de ondertitel van onze tentoonstelling Lichtbaden in CBK Amsterdam. Enigszins tegenstrijdig, nietwaar? Zen gaat immers om het kalmeren van de zintuigen, het neutraliseren van impulsen, het tot stilstand laten komen van het zijn. Hoe moet dat in een lichtkunsttentoonstelling vol beweging en geluid? Welnu, het is ons opgevallen dat bezoekers van Lichtbaden alle tijd nemen om zich te laven aan de ritmiek en de repeterende beweging van de werken. Om te lichtbaden dus. Het idee van 'kunst die uitnodigt tot contemplatie', aanvankelijk bedacht bij wijze van gimmick, blijkt dus heel goed te werken.  

Vanmiddag trekken we deze zen-lijn een stukje door. Yogadocente Noumi Hellinga - een echte pro- geeft een yogales tussen de lichtkunstwerken. Ze voert u (ja u! u kunt meedoen!) mee naar uw innerlijke zelf middels even eenvoudige als diepe ademhalings- en lichaamsoefeningen die de tijd lijken stil te zetten. Wij van Polderlicht weten uit eigen ervaring dat zo'n les van Noumi heel verkwikkend kan zijn! De les is van 18.00 tot 19.00 uur en wordt u hartstikke gratis en voor niks aangeboden. Een kleine donatie voor de yogajuf wordt niettemin zeer gewaardeerd. U hoeft verder alleen uw yogamatje mee te nemen. Oh, en komt u alstublieft op tijd!

Aanstaande zondag is de laatste dag van ons ándere project: Lichtjaren in Fort Vijfhuizen. Daarin tonen we aan de hand van een twintigtal lichtkunstwerken hoe deze kunststroming zich de laatste vijftig jaar heeft ontwikkeld van knap geknutselde objecten tot geavanceerde, computergestuurde led-installaties. En nu we het toch over zen hebben: het meest recente werk in die tentoonstelling is van Eun Kyoung Hwang en heet Domestic Totems. Het betreft een drietal huishoudelijke ‘verkeersborden’ die de overbelaste mens de weg moeten wijzen naar een meditatieve staat van zijn, als tegenwicht voor de dolgedraaide buitenwereld. We verzorgen zondag rondleidingen langs dit en alle andere werken in het Fort. Die rondleidingen duren zo'n 50 minuten en starten om 13.00 en 15.00 uur. Voor de gelegenheid bedraagt de entreeprijs slechts één euro. Wees welkom!

on-ding

Lichtinstallatie White Cube van Paul Baartmans verspreidt een kil, hard en ongenaakbaar wit licht en is daarmee zeer aanwezig in onze Inkijk-galerie in metrostation Waterlooplein. Die aanwezigheid vormt een groot contrast met de zwijgzaamheid van het werk: de witte kubusvorm geeft werkelijk helemaal niéts prijs. De installatie wil enkel en alleen een exclusief zijn uitstralen, zonder welke (bij-)bedoeling dan ook en daarmee is het in zekere zin een on-ding. Niettemin liggen de associaties voor het oprapen. Malevich’ Zwarte Vierkant. De monoliet in Stanley Kubrick’s 2001: A Space Odyssey. John Cage’s 4’33”. De lege ruimte van Yves Klein... Omdat het menselijke brein nu eenmaal geneigd is om betekenis te zoeken in zaken die we niet één-twee-drie kunnen bevatten, gaan de grijze cellen ook bij Baartmans' tabula rasa aan het werk. Waar gaat dit over? Wat bedoelt de kunstenaar? Wat is hier de zin? De witte kubus zwijgt en laat vragen én antwoorden aan de beschouwer. De mogelijke betekenissen achter het werk zijn legio – en daarmee is het allesbehalve ‘leeg’.

White Cube – te zien in Etalagegalerie Inkijk in de hal van metrostation Waterlooplein, dagelijks van 07.00 uur tot even na middernacht, t/m 8 januari a.s.

beste marie-josé,

bedankt voor het fijne artikel dat je voor Oost-online hebt geschreven over Lichtbaden: je weet daarin heel mooi te formuleren wat we met die tentoonstelling voor ogen hebben – ondanks (maar ook vanwege) de link met de verschrikkelijke actualiteit. Het was voor ons reden om jou eens ‘uit te checken’ en zo kwamen we op je website. Daar stuitten we op het stukje over de installatie McJezus’ die momenteel in onze Inkijk-galerie in metrostation Weesperplein te zien is. Je schrijft dat je die installatie plat en flauw vindt en dat mag natuurlijk. Maar je geeft ook aan dat je niet snapt wat ermee bedoeld wordt. Met plezier geven we via deze weg enige duiding.

De kunstenaar wil laten zien hoe totaal verschillende multinationals met compleet verschillende produkten in essentie dezelfde marketing-strategieën hanteren. Als voorbeelden van zulke wereldwijd opererende bedrijven neemt hij de rooms-katholieke kerk en McDonald’s, twee ijzersterke merken zoals je weet. De RK-Kerk mag dan in onze contreien al enige tijd verlies draaien, wereldwijd doet deze firma het momenteel bepaald niet slecht, mede dankzij het charisma van die nieuwe CEO. Ook McDonald’s doet het, door wat meer de focus op vergroening en duurzaamheid te leggen (en dankzij de vele klanten die daar intrappen) vooralsnog heel goed. Hoe dan ook, beiden doen hun best om de waarde van hun aandeel te verhogen of in elk geval te bestendigen door middel van een herkenbare huisstijl met de nodige overeenkomsten. Beiden hanteren een simpel, uit duizenden herkenbaar logo. Beiden hebben een iconische, (kind-)vriendelijke figuur als centrale character. Beiden hebben uniform ingerichte filialen over de hele wereld met dito personeel en dito verkooppraatjes. En niet te vergeten: beiden spelen in hun communicatie sterk in op een menselijke behoefte aan ‘vervulling’ en ‘wij-gevoel’. Voor wie dat wil zien –en de kunstenaar is zo iemand-  zit in die corporate branding (alsmede in het feit dat als zichtbaar resultaat daarvan de producten van beide firma’s wereldwijd worden ‘gevreten’) een zekere schoonheid: ‘de schoonheid van de massaconsumptie’.

(Dat dat laatste ironisch of zelfs cynisch klinkt komt natuurlijk omdat de kwaliteit van de produkten die beide wereldmerken leveren flink achterblijft bij wat hun corporate identity belooft, maar dat even terzijde.En nog een terzijde, maar dat vermoedde je waarschijnlijk al: wij lopen de deur niet plat bij deze twee ketens...)

Wellicht had de kunstenaar ook twee andere merken kunnen matchen. Marlboro en Greenpeace. Shell en Nestlé. Coca-Cola en islam (al was dat laatste vast niet zonder risico geweest, hoeveel cola er ook wordt gedronken in islamitische landen.) Waarom hij specifiek koos voor McDonald’s en de RK-kerk weten we niet, wel dat het een installatie opleverde die wij grappig, boeiend, prettig provocatief en goed uitgevoerd vonden en graag in de Inkijk wilden tonen voor een publiek van tienduizenden studenten. Enfin, hopelijk hebben we een beetje duidelijk kunnen maken waar McJezus’ over gaat. We zien uit naar je volgende artikelen. Veel plezier met het schrijven daarvan en groetjes!

neolastoscope

De stroboscopische Citadel-lichtinstallaties van Matthijs Munnik, waarvan er momenteel één te zien is onze tentoonstelling Lichtjaren in het Kunstfort te Vijfhuizen, borduren met moderne, digitale technieken voort op de psychedelische Dreamachine-experimenten uit de sixties. In zijn nieuwste werk refereert Matthijs aan een nog veel vroeger ‘licht-experiment’: het Clavilux-lichtorgel dat Thomas Wilfred in de jaren ‘20 van vorige eeuw ontwikkelde. Uit twee ronde houten ‘tonnen’ (een soort binnenstebuiten gekeerde camerae obscurae) laat Munnik led-licht schijnen dat, ‘gebroken’ door polarisatiefilters en een zootje transparante huishoudelijke rommeltjes, allerlei dromerige kleurcomposities in warme wittinten en/of prismakleuren op de omliggende muren projecteert. De houten ‘projectoren’ zijn voorzien van kijkgaten zodat we precies kunnen zien welk wijnglaasje, roostertje of eender welk ander attribuut de vormen op de muur genereert. Honderd procent objectief zijn we natuurlijk niet, maar dit Neolastoscope is wat ons betreft één van de hoogtepunten van de RijksakademieOpen-dagen van dit jaar.

Altijd weer een feest, zo’n preview op de Rijksakademie, want al snappen we hooguit de helft van al die conceptuele installaties, maatschappijkritische videoprojecties en al dan niet achteloze assemblages, daar staan altijd voldoende presentaties tegenover waar we heel blij van worden. Zoals de ruimtelijke opstelling van eh... dingen door Ruta Butkute, monumentaler en (nog) sterker dan vorig jaar. Het uit decorstukken en videobeelden opgebouwde ‘rechtbankdrama’ van Catherine Biocca. De van fresco-achtige wandschilderingen en vers vloerbeton voorziene ruimte van Marije Gertenbach. En nog zo het één en ander. De prijs voor mafste werk van het jaar gaat naar het ranzige zwarte hol van Geo Wyeth vol steenkoolgruis, gekleurde lampjes, industriële herrie en, verstopt in een hoekje, een verontrustend videofilmpje.

lichtkunst +

Is een tentoonstelling maken al leuk, er dingen op-, aan- en omheen organiseren is zo mogelijk nog leuker. Zo kunt u in een zen-in-het-kwadraat-sfeer komen door mee te doen aan een speciale Lichtbaden-yogales. Geïnspireerd óp en begeleid dóór de lichtkunstwerken (en de geluiden die ze maken) neemt ervaren yoga- en pilatesdocente Noumi Hellinga u mee naar uw innerlijke zelf met pranayama (adem-meditatie), asanas (yogahoudingen), een heuse draken-flow (vloeiend bewegen) en shavasana (een korte maar diepe ontspanning). Geschikt voor nieuwkomers én gevorderden, deelnemen doet u op eigen niveau. Entree is gratis, maar een kleine bijdrage voor de yogajuf wordt zeer gewaardeerd. Oh, en vergeet uw matje niet! Vrijdag 4 december van 18.00 tot 19.00 uur, CBK Amsterdam.

Twee dagen later zijn we in het Kunstfort te Vijfhuizen voor de alweer laatste middag van Lichtjaren, ter gelegenheid waarvan we twee keer een rondleiding zullen geven. Daarin doen we alle twintig lichtobjecten en -installaties aan, van de optical art van Johan van Zutphen (foto) tot de neo-psychedelische LED-tovenarij van Matthijs Munnik: een halve eeuw lichtkunst in pakweg vijftig minuten. Entree is slechts één euro. Zondag 6 december, open van 11.00 tot 17.00 uur, rondleidingen om 13.00 en 15.00 uur, Kunstfort te Vijfhuizen.

En dan: muziek! Leeuwenhart bestaat uit vijf jonge muzikanten die (pop-)muzikale grenzen aftasten. Hoewel ze zich daarbij graag laten beïnvloeden door ondermeer Frank Zappa, Björk, Gentle Giant en Funkadelic, klinken ze door hun onconventionele instrumentarium (waaronder een rijke verzameling blokfluiten (!)) toch vooral als zichzelf. Zij zullen een set vol nieuw Nederlands- en Engelstalig repertoire spelen temidden van de Lichtbaden-kunstwerken. Toegang gratis. Zaterdag 19 december om 20.00 uur, CBK Amsterdam.

adem in, adem uit...

Dorette Sturm: Breathing Cloud | Lichtbaden in CBK Amsterdam, t/m 9 januari 2016

“[Deze wolk] bracht me wat twee echtgenoten en een niet nader te noemen aantal andere heren me nimmer brachten: kalmte in mijn onstuimige gemoed. Adem in, zei de wolk, en ik ademde in. Adem uit, zei de wolk en kijk: daar ademde ik al uit. Ad infinitum. De wolk, het moest gezegd, was de yogaleraar die ik me altijd al gewenst had.” (Jeanne Prisser in De Volkskrant)

 

“Ik adviseer iedereen die door het recente wereldnieuws neigt naar somberheid: minimaal één uur lichtbaden per week. Te beginnen én af te sluiten met tien minuten onder de roze wolk. Kijk naar het licht. Adem in, adem uit…” (Marie-José Vaessen op Oost-online)

dark universe

Zwart. Gitzwart. Alles aan de ruimte-, nee gebouw vullende installatie van Levi van Veluw in het Maastrichtse Marres is (op één onderdeel na) zo zwart als roet. Zwart als het grote niets. En toch is er, eenmaal gewend aan het schemerduister, duizelingwekkend veel te zien. De eenzame toeschouwer (er wordt nooit meer dan één persoon tegelijkertijd binnen gelaten) schuifelt voorzichtig van de ene ruimte naar de andere en iedere ruimte laat een nóg indrukwekkender opstelling van zwarte elementen zien. Desoriëntatie ligt op de loer: hoort dat bromgeluid erbij of is het slechts stadsgeruis dat tot diep in deze duistere krochten doordringt? Pulseert het minimale beetje koudwitte licht dat Van Veluw in zijn installatie toelaat écht of zijn het de ogen die hier een spelletje spelen? The Relativity Of Matter is een sinister soort surreële science fiction die zich verre houdt van herkenbare thema’s en enkel en alleen aan zichzelf refereert. Dit is niet zomaar een expositie, dit is een avontuur.

maandag muziekdag | 14. de favoriete platen van polderlicht

Loes Diephuis: Memory | B-52's: B-52's

De afgelopen weken hebben we hier lijstjes met favoriete platen van een aantal beeldend kunstenaars opgevoerd. In de laatste aflevering van deze 'serie' is het tijd om zélf openheid van zaken te geven. Voor wat hoort wat, nietwaar? Wat zijn de tien favoriete platen van Loes en John van stichting Polderlicht?

Loes: “In mijn lijstje vooral platen van vrouwen, omdat ik me daar nu eenmaal het meest mee identificeer. De Stem vind ik het belangrijkste in de muziek, die is immers de 'drager' van de emotie of van de boodschap. In veel van mijn keuzes zit een bepaalde gekte: bij The B-52's en CocoRosie is dat heel duidelijk; bij Shannon Wright, Grace Jones en PJ Harvey zit die gekte meer onderhuids. Sommige van de muziekjes die ik hier opnoem heb ik dagen of zelfs weken achter elkaar op repeat gedraaid: heerlijk om de sfeer van zo'n plaat vast te houden tijdens het werk. ”

The B-52's – The B-52's

Grace Jones – Nightclubbing

Shannon Wright – Over The Sun

Susanna & The Magical Orchestra – Melody Mountain

Nico + The Faction – Camera Obscura

Tom Waits – The Black Rider

Brian Eno – Another Green World

Scott Walker – Boychild 1967-1970

CocoRosie – La Maison De Mon Rêve

PJ Harvey – To Bring You My Love

John Prop: flyer voor Polderlicht@home | Tuxedomoon: Half-Mute

John: “Menig kunstenaar gaf het al aan: terugbrengen tot tien is een vrijwel onmogelijke taak. Ook ik heb veel dierbaars (Nico, Captain Beefheart, Nick Cave, ambient) af moeten laten vallen. Op het gevaar af om voor ouwe lul te worden versleten, bestaat mijn lijst voor 90% uit platen van 'vroeger' – zelfs de nieuwste is alweer van acht jaar geleden. Recent spul draai ik uiteraard vaak en met veel plezier maar de écht dierbare platen zijn toch diegenen die zich gedurende vele jaren hebben bewezen als Vrienden Voor Het Leven, die ik door en door ken en die altijd weer even welkom zijn gebleken. Hoezeer ik ook graag naar concerten ga van 'hardere' bands zoals Lightning Bolt of The Ex, op mijn favoriete platen gaat een zekere mate van 'esthetiek' altijd vóór heftigheid. Ik blijf nu eenmaal een vormgever...”

In chronologische volgorde:
1. Tangerine Dream: Rubycon [1975] – Teutoonsche oer-electronica. Na een zorgvuldige opbouw van een minuut of zeven geht's los, rechtstreeks de verre kosmos in.

2. Brian Eno: Another Green World [1975] – Als ik maar één plaat zou mogen noemen, dan was het deze. Gezongen liedjes en instrumentale sfeerstukjes wisselen elkaar af als bewoonde en onbewoonde eilandjes tijdens een reis door een surrealistische archipel.

3. Robert Fripp: Exposure [1979] – Mathrock, folk, experimenteel, drones, prog... een bizar allegaartje, ternauwernood bij elkaar gehouden door de scheurende, tokkelende of soundscapende (maar opmerkelijk genoeg nooit solerende) gitaar van heer Fripp.

4. Magazine: Secondhand Daylight [1979] – Venijnige sneer + proggy muziek = 'Punk Floyd'!

5. Siouxsie & The Banshees: Kaleidoscope [1980] – Meest gevoelvolle plaat van de 'ijskoningin van de new wave'.

6. Japan: Quiet Life [1980] – Voorheen ordinaire nichtenrockers gaan 100% voor stijl in de beste Roxy Music-traditie en zanger David Sylvian vindt zijn definitieve (bronzen, lichtelijk hese) stem.

7. Tuxedomoon: Half-Mute [1980] – Virtuoos viool- en saxofoonspel over lekker lullige orgeltjes en simpele ritmeboxen. Half instrumentaal en half met coole, zeg maar nonchalante zang.

8. Swans: Children Of God [1987] – Geweldige afwisseling tussen heel hard en heel zacht, bruut en delicaat, monotoon en melodieus. En waarom twee akkoorden gebruiken als het ook met één kan?

9. Scott Walker: Tilt [1995] – Even duister als experimenteel meesterwerk dat voor mij de deur opende zowel naar 's mans orkestrale songs uit de sixties als naar zijn latere, nog véél duisterdere en experimentelere werk.
10. Vic Chesnutt: North Star Deserter [2007] – Grote kleine man in rolstoel zingt hartverscheurende liedjes over leven en overleven.

Update 15:30 uur: Domenique Himmelsbach de Vries maakte een Youtube-afspeellijst van John's lijstje. U vindt het hier!

lichtbeelden van lichtbaden

thecreatorsproject over lichtjaren

Mariska de Groot: CineChine (foto Thomas Lenden)  |  Willem Marijs: zonder titel

Glow in Eindhoven, Lekker Licht in het Utrechts Centraal Museum, ons eigen Lichtbaden in CBK Amsterdam, over enkele weken het Amsterdam Light Festival... 2015 is niet alleen het jaar van het licht maar ook het jaar van de lichtkunst. Hoe deze kunstvorm zich gedurende de laatste halve eeuw heeft ontwikkeld valt te ontdekken in die ándere expositie waar wij de hand in hadden: Lichtjaren in het Kunstfort te Vijfhuizen. Yoran Custers van The Creators Project/Vice Media schreef er een fijn inzichtelijk artikel over. Lees het hier.

maandag muziekdag | 13. de tien favoriete songs van domenique himmelsbach de vries

Domenique Himmelsbach de Vries: Monument Voor Prima Mensen | Diamanda Galas

Naar wat voor muziek luisteren beeldend kunstenaars? Wat schalt er door hun atelier? Vandaag de tien favoriete songs (met speciaal aangemaakteYoutube-lijst!) van ‘sociaal kunstenaar’ Domenique Himmelsbach de Vries, die momenteel in onze Etalagegalerie Inkijk in metrostation Wibautstraat zijn uiterst aktuele lichtbak Asielzoekers Zijn Okay! toont. Domenique's zeer afwisselende lijst bevat ondermeer wave-poëzie, extreme Zwolsche tapekunst en de meest bloedstollende uitvoering van een Billy Holiday-nummer ever, en eindigt op een paradijselijk hippie-eiland. 

Domenique: “Al wat obscuur is heeft de potentie om door mij geliefd te worden. Het begon rond mijn zestiende met Marilyn Manson, het donkerste wat de Free Record Shop te bieden had. Gelukkig werd mijn beperkte toegang tot muziek doorbroken toen in ik van het platteland wist te vluchten en een kraakpodium in een stadje halverwege de Randstad en Schiermonnikoog opzette. Mijn introductie tot new wave was een bevrijding. Het begon met een verzamelplaat van een vriend van me: New Wave Club Class X, met nummers van Anne Clark tot Nitzer Ebb en Bauhaus. Anne Clark's Our Darkness luisterde ik vijf jaar lang minimaal één keer per dag, totdat het mijn soundtrack van die periode werd.

Andere geluiden die mij al een eeuwigheid inspireren zijn platen van De Fabriek. Een platenlabel uit Zwolle waarvan ik vermoed dat ‘t het culturele hoogtepunt van dit conservatieve stadje is. Ze zijn een beetje á la Einsturzende Neubauten begonnen en maakten eind 70'er jaren muziek met industriële gereedschappen. Ze hadden een wereldwijd mail-art netwerk van geluidskunstenaars en hometapers. De tapes die ze ontvingen mixten ze, filterden ze en gaven ze uit als een soort themacassettes. Eén van die cassettes heet De Laatste Indiaan. Een pareltje in zijn soort: achtervolgings-noise, elementen uit documentaires, flarden van rituelen, in zijn geheel gemixt tot mysterieuze noise om bij het haardvuur te luisteren (klik hierr). The Knife is een hedendaagse band waar ik pap van lust. Een andere tip die ik graag geef is www.avant-avant.net, een muziekblog waar elk dag één retro-futuristisch nummer op geplaatst wordt.

Voordat het internet zijn aanvang in mijn leven deed, deelde en kopieerde ik veel muziek van vrienden. Aan het begin van de eeuw cassettetapes, later werden het cd's. De cassette is een heel prettig medium omdat je de luisterervaring heel goed kan sturen en omdat er maar één volgorde in het luisteren zit. Ook de restruimte van de tape is iets waar eenieder anders mee omgaat. Het maken van een compilatie-cd is een stuk minder actief dat het werken met een cassette, daarom was de cd meer geschikt om volledige albums te kopiëren. Nog steeds prefereer ik de cd boven mp3. Niet om de kwaliteit maar om de concentratie die het luisteren van een uur aan gebundelde nummers met zich meebrengt.”

Klik hier om de Himmelsbach-10 te luisteren!

Anne Clark - Our Darkness

Henry Purcell - O solitude, my sweetest choice

Neon - Voices 

The Knife - Ebb Tide Explorer

De Fabriek -  Flowers Of Evil

Diamanda Galas - Gloomy Sunday

Lata Ramasar - The Greatest Name That Lives

Coil - Love's Secret Domain

Suicide - Ghost Rider

Eden Ahbez - Full Moon (Lees zijn wikipedia pagina!)

...en we zijn open!

Jonas Vorwerk: Mobile   |   Leslie Nagel: 4D 2D 3D 4D   |   Mike Rijnierse & Rob Bothof: CUBE

Gisteravond werd, in aanwezigheid van alle deelnemende kunstenaars en zo'n 150 bezoekers, onze lichtkunstexpositie Lichtbaden geopend. Erg gezellig en sfeervol was het! En een enorme egoboost, want we werden overladen met complimenten... (het is dan ook een goeie expo geworden!) De opening liep min of meer als vanzelf over in de Amsterdamse Museumnacht met -tussen de lichtkunstwerken- enkele opvoeringen van de licht- en geluidperformance Colourfield Immersion door de Amerikaanse multimediakunstenaar Doron Sadja. Die performances, waarbij bezoekers liggend in een strandstoel een wit papieren maskertje voorhouden en daardoorheen licht-/kleurschakeringen 'ervaren', pasten uitstekend in ons Lichtbaden-concept. Evenals de contemplatieve drone/raga/ambient-plaatjes die Sietse 'Orphax' van Erve tussen de performances draaide (en die u hier kunt beluisteren.)

Enfin, het was dus gezellig druk en dat deed ons deugd en goed, maar de expositie komt het best tot zijn recht als het wat rustiger is... Lichtbaden is immers een expositie die nodigt tot contemplatie. Daar zijn de werken op geselecteerd en daar is het geheel op ingericht. We tonen interpassieve kunst. Met die onzinterm bedoelen we dat u van deze kunstwerken kunt genieten zonder daar ook maar iets voor te hoeven doen. U gaat gewoon in een strandstoel bij een kunstwerk naar keuze liggen en laat u betoveren door de kleurschakeringen, de geluiden, de beweging, het ritme, de cadans, de herhaling... de herhaling...... de herhaling. Zet uw hoofd stil, vergeet uw dagelijkse beslommeringen, vergeet het 8 uur-journaal. Mochten er zich onverhoopt toch gedachten opdringen waar u niet op zit te wachten, sta dan op en probeer het volgende kunstwerk. Keuze genoeg! Kortom, neem een lekker lichtbad en kom in een verlichte staat van ZEN. U knapt er gegarandeerd van op!

Lichtbaden – zinnenprikkelend en Zen | van 7 november 2015 t/m 9 januari 2016 | CBK Amsterdam, Oranje-Vrijstaatkade 57, Amsterdam | Aangepaste openingstijden: woensdag t/m zaterdag van 16.00 tot 22.00 uur | Gratis toegang! | Met werk van: Nicky Assmann & Joris Strijbos | Lola Bezemer & Juri Suzuki | Leslie Nagel | Mike Rijnierse & Rob Bothof | Dorette Sturm | Gabey Tjon A Tham | Jonas Vorwerk

tonight's the night!

Joepie! Vanavond van 18.00 tot 20.00 uur wordt onze lichtkunsttentoonstelling Lichtbaden - zinnenprikkelend en Zen geopend in CBK Amsterdam. De zeven lichtkunstwerken staan/hangen klaar om bewonderd te worden, de drankjes staan koud. Het was twee weken stevig aanpoten, maar we zijn er klaar voor! Wees welkom!

Lichtbaden – zinnenprikkelend en Zen | van 7 november 2015 t/m 9 januari 2016 | CBK Amsterdam, Oranje-Vrijstaatkade 57, Amsterdam | Aangepaste openingstijden: woensdag t/m zaterdag van 16.00 tot 22.00 uur | Gratis toegang! | Met werk van: Nicky Assmann & Joris Strijbos | Lola Bezemer & Juri Suzuki | Leslie Nagel | Mike Rijnierse & Rob Bothof | Dorette Sturm | Gabey Tjon A Tham | Jonas Vorwerk

lichtjaren < > lichtbaden

Lichtjaren | Op de voorgrond Lichtplastiek van Computeronderdelen van Margot Zanstra (foto: Thomas Lenden)

Terwijl we in CBK Amsterdam druk in de weer zijn met de laatste voorbereidingen van Lichtbaden (opening a.s. zaterdag!) is in het Kunstfort te Vijfhuizen nog steeds onze andere lichtkunsttentoonstelling te zien: Lichtjaren. De titels van beide exposities verschillen maar twee letters, maar het contrast tussen de locaties kon niet groter zijn. Is het CBK één witte, grote en vooral hoge hal waar het daglicht vrij spel heeft, het fort bestaat uit allerlei donkere, kleine en lage ruimtes zonder ramen. Het fort is eigenlijk veel geschikter voor het tonen van lichtkunst. Daar staat dan weer tegenover dat we in het CBK kunstwerken kunnen tonen die vanwege hun formaat never nooit niet in het fort zouden passen. Eigenlijk vormen de twee exposities een prima double bill: 's middags naar Vijfhuizen voor een mooi overzicht van lichtkunst uit de laatste halve eeuw, 's avonds naar Amsterdam-Oost voor monumentale(re) lichtinstallaties van de laatste paar jaar.

Lichtjaren – nog t/m 6 december | Kunstfort bij Vijfhuizen, Fortwachter 1, Vijfhuizen | Openingstijden: woensdag, zaterdag en zondag van 13.00 tot 18.00 uur | Met werk van: Mariska de Groot | Joseph vd Horst | Eun Kyoung Hwang | Albert In 't Veld | Peter F. van Loon | Willem Marijs | François Morellet | Matthijs Munnik | Koji Ogura | Hans Schork | Thierry Ysebaert | Margot Zanstra | Peter Zegveld | Johan van Zutphen

Lichtbaden – zinnenprikkelend en Zen | van 7 november 2015 t/m 9 januari 2016 | CBK Amsterdam, Oranje-Vrijstaatkade 57, Amsterdam | Aangepaste openingstijden: woensdag t/m zaterdag van 16.00 tot 22.00 uur | Met werk van: Nicky Assmann & Joris Strijbos | Lola Bezemer & Juri Suzuki | Leslie Nagel | Mike Rijnierse & Rob Bothof | Dorette Sturm | Gabey Tjon A Tham | Jonas Vorwerk

lichtbaden | de laatste loodjes...

We maken lange dagen in CBK Amsterdam: zo'n expositie als Lichtbaden zet je nu eenmaal niet zomaar even neer. Gisteren was het de beurt aan Gabey Tjon A Tham en Leslie Nagel om hun werk te plaatsen, respectievelijk ingewikkelde software-gedreven kinetica en pure analoge poëzie. Vandaag is het de beurt aan kunstenaarskoppel Nicky Assmann & Joris Strijbos. Dan hebben we iedereen gehad en rest ons nog anderhalve dag om ons voor te bereiden op de opening én de aansluitende Museumnacht. We lopen inmiddels op onze laatste benen maar dat geeft niks: het wordt mooi! 

Lichtbaden – zinnenprikkelend en Zen | van 7 november 2015 t/m 9 januari 2016 | CBK Amsterdam, Oranje-Vrijstaatkade 57, Amsterdam | Aangepaste openingstijden: woensdag t/m zaterdag van 16.00 tot 22.00 uur. 
Met werk van: Nicky Assmann & Joris Strijbos | Lola Bezemer & Juri Suzuki | Leslie Nagel | Mike Rijnierse & Rob Bothof | Dorette Sturm | Gabey Tjon A Tham | Jonas Vorwerk

lichtbaden / ledbaden

Soms is het lekker om te zwelgen in het schijnsel van een massa ledlichtjes. In de bijdrage van Jonas Vorwerk zitten er liefst 3600. Ondanks, nee juist dankzij een continuë beweging en allerlei kleurschakeringen is werk volkomen Zen: ideaal voor een rustgevend lichtbad. Vanaf a.s. zaterdag kunt u het zelf uitproberen.

Lichtbaden – zinnenprikkelend en Zen | van 7 november 2015 t/m 9 januari 2016 | CBK Amsterdam, Oranje-Vrijstaatkade 57, Amsterdam | Aangepaste openingstijden: woensdag t/m zaterdag van 16.00 tot 22.00 uur. 
Met werk van: Nicky Assmann & Joris Strijbos | Lola Bezemer & Juri Suzuki | Leslie Nagel | Mike Rijnierse & Rob Bothof | Dorette Sturm | Gabey Tjon A Tham | Jonas Vorwerk

prijs de heer! eer de spijs!

maandag muziekdag | 12. de tien favoriete platen van matthijs muller

Matthijs Muller: Ruf (onderzeeër van staalwol) | Scott Walker: Tilt

Naar welke muziek luisteren beeldend kunstenaars? Wat voor rustgevende en/of opzwepende klanken klinken in hun atelier? Vandaag de tien muziekfavorieten van Matthijs Muller, met wie wij inmiddels een keer of vijf, zes hebben samengewerkt – recentelijk exposeerde hij nog samen met zijn partner Sonja Karle in de Inkijk-etalagegalerie in metrostation Weesperplein. Matthijs maakt ruimtelijke installaties op basis van 'gewone' materialen die hij op een vervreemdende manier combineert en die hij aldus een nieuw verhaal laat vertellen. De resultaten zijn altijd gelaagd en poëtisch en zitten vol subtiele humor.

Matthijs: "Zo'n afvalrace is altijd moeilijk en deze tien platen zijn werkelijk een kleine selectie. Gelukkig zijn er hier al veel mooie platen voorbij gekomen en ook vele mooie die ik nog niet kende. Graag vul ik aan met mijn keuzes, voor zover die nog niet in de voorgaande lijsten zijn opgenomen. De volgorde zegt niets. Alles blijft in beweging."

1. Nina Hagen Band: Nina Hagen Band – vol ironie en cynisme, gothic-romantiek én levensvreugde. Een plaat die met die opera-uithalen een compleet eigen geluid toevoegde aan de rockmuziek. Een album dat nog steeds staat als een huis.

2. Captain Beefheart & His Magic Band: Trout Mask Replica – met een mengeling van blues, jazz, pop en avantgarde is dit album niet ergens onder te brengen anders dan onder Beefheart zelf. Uniek en geniaal. Tegelijk spontaan en door en door geconstrueerd. Zeer door de zestiger jaren beïnvloed maar ook tijdloos, een peillood voor veel dat daarna gekomen is. Een plaat waar zelfs na al die jaren elke keer opnieuw iets te ontdekken valt.

3. PJ Harvey: Let England Shake – een album met verraderlijk vriendelijk klinkende eigenzinnige melodieën die bij het luisteren naar de teksten over dood en verderf blijken te gaan. Met een gereduceerd palet wordt hier op vriendelijke toon de oorlog verklaard aan geweld.

4. The Fall: Hex Enduction Hour – Mark E. Smith die heel Brits en met een mengeling van onverstoordheid en introvertie een volstrekt eigen geluid produceert. Geen plaat waar je dagelijks naar kunt luisteren maar wel een die altijd weer boven komt drijven.

5. Scott Walker: Tilt – een mooizinger die het mooizingen zat was en besloot zijn fraaie stem in te zetten om met ons de hel te bezoeken. En de hel is toch duizend keer interessanter dan de hemel.

6. John Cage: Nocturne en Variaties voor Prepared Piano / Vera Beths en Reinbert de Leeuw – vanaf de eerste tonen van deze o.a. met isolatiestrips deels gemankeerde piano weet je het weer: het gaat er in het leven om dat je je zwakte tot je kracht weet om te buigen.

7. Joni Mitchell: Blue – niet iedereen kan de stem van Mitchell bekoren maar muzikaal is Blue een dijk van een plaat. Geweldige melodieën met verrassende wendingen en formidabele poëtische teksten. Daarbovenop een subliem gevoel voor de tijdgeest. Het is een wonder dat Mitchell altijd op het tweede plan is blijven hangen waar ze zonder twijfel een podiumplek verdient.

8. J.S. Bach:  Mattheus Passion / Harnoncourt '71 – gelukkig had Bach twee religies: de muziek was die andere. De uitvoering van Harnoncourt uit '71 blijft voor mij de meest evenwichtige.

9. Sophia Gubaidulina: Seven Words, Silenzio, In Croce – Gubaidulina leefde in de voormalige Sovjet Unie en is in 1992 naar Hamburg verhuisd. Haar muziek is zeer devoot, maar modern en met een vleugje Russische traditie. Fijngevoelig, fragiel en intens. Muziek die ook van de toehoorder veel concentratie verlangt.

10. J. Brahms: de 3 strijkkwartetten door het Alban Berg kwartet - met een kwartet is muziek tot zijn essentie is teruggebracht. En waar klassieke muziek klassiek is, zijn deze kwartetten een soort eindpunt. Daarna komt de moderne klassieke muziek, die bij Beethoven inmiddels al begonnen was. Brahms zet met zijn strijkkwintetten nog een keer een dikke vette streep onder de geschiedenis. Op de rand naar verdere abstrahering. Rijk, somber, dreigend, liefdevol en inventief. Uitgevoerd door het Alban Berg kwartet ontstaat een ongelooflijke eenheid met fijngevoel en brutaliteit waar het nodig is.

inkijk | inkijk | inkijk

Over enkele weken start het Amsterdam Light Festival en het leek ons een goed idee om daar in onze Inkijk-etalagegalerieën bij aan te haken. Vanaf dit weekeinde zijn er daarom drie lichtinstallaties te zien in de Amsterdamse underground.

In de Inkijk in metrostation Waterlooplein staat een grote, rechthoekige, witte, lichtgevende vorm. Het werk heet White Cube en refereert daarmee onherroepelijk aan de traditionele manier van exposeren in een witte, zo neutraal mogelijke ruimte om zo de 'boodschap' van de kunst zo min mogelijk in de weg te zitten. In de Inkijk is dit principe omgedraaid en is juist de kúnst wit en neutraal. Het werk gaat volgens maker Paul Baartmans he-le-maal nergens over. Er wordt niets voorgekauwd of zelfs maar gesuggereerd: u mag deze tabula rasa helemaal zelf invullen. Moeilijk is dat trouwens niet, want deze merkwaardige monoliet roept in al zijn koude ongenaakbaarheid bijna als vanzelf allerlei vragen en associaties op.

Ook in de Inkijk in station Weesperplein is er licht. In meerdere betekenissen zelfs, want Casper Braat toont er zijn McJezus'. Deze ruimtevullende installatie is een parodie op een McDonalds-filiaal, waarbij zoveel mogelijk vreetschuur-aspecten zijn verwisseld voor religieuze symbolen. Zo is het lichtgevende gele M-logo een al even lichtgevend geel kruisbeeld geworden, en is het Ronald McDonald-beeld hier een sculptuur van de Here Jezus himself. Het werk levert op ironisch/grappige manier commentaar op zowel massaconsumentisme als op georganiseerde religie en maakt maar weer eens duidelijk dat die twee dingen uiterst dicht bij elkaar liggen. Licht mag dan liefde zijn, die liefde gaat door de maag. Halleluja!

Het lag aanvankelijk in de bedoeling om in de Inkijk in metrostation Wibautstraat het typografische lichtkunstwerk GONE van Domenique Himmelsbach de Vries te tonen. Echter, toen Domenique vorige week na een zes weken durende residency terug in Nederland was, werd hij getroffen door de overweldigende stroom berichten over de vluchtelingencrisis en de reacties daarop uit populistische hoek. Daarop besloot hij een ánder typografisch werk te tonen: een rood-wit-blauwe lichtbak met daarop de tekst Asielzoekers Zijn Okay! Een optimistische (tegen-)stem, maar bovenal van een nuance die tegenwoordig te weinig gehoord wordt. Want asielzoekers zijn heus geen boeven en evenmin zijn het heiligen; het zijn hele gewone mensen met leuke en minder leuke kanten, net zoals wij allemaal. En als wij okay zijn, dan zijn zij dat toch ook?

ondertussen in cbk amsterdam...

Lichtbaden in CBK Amsterdam komt steeds dichterbij. Gisteren, vandaag en morgen werken de jongste deelnemers aan de meest kleurrijke bijdrage. Bovenstaande foto is bedoeld om uw belangstelling te wekken, maar vooral niet te veel prijs te geven. Dat heet een teaser...

Lichtbaden – zinnenprikkelend en Zen | van 7 november 2015 t/m 9 januari 2016 | CBK Amsterdam, Oranje-Vrijstaatkade 57, Amsterdam | Aangepaste openingstijden: woensdag t/m zaterdag van 16.00 tot 22.00 uur.

Met werk van: Nicky Assman & Joris Strijbos | Lola Bezemer & Juri Suzuki | Leslie Nagel | Mike Rijnierse & Rob Bothof | Dorette Sturm | Gabey Tjon A Tham | Jonas Vorwerk

 

lichtbaden | es geht voran!

We zijn alweer enige dagen bezig met opbouwen in CBK Amsterdam, die enorme, witte hal vol (on-)mogelijkheden. Muurtjes plaatsen, snoeren trekken en vervolgens wegwerken... allemaal zaken die niemand straks ziet maar de Lichtbaden-kunstwerken zoveel beter doen uitkomen. Inmiddels zijn ook de eerste kunstenaars gearriveerd en is zelfs het eerste werk geïnstalleerd. Op de foto wordt het ge-finetuned...  maar wat is het?

maandag muziekdag | 11. de tien favoriete singles van jaap pieters

Jaap Pieters: De Blikjesman | The Ronettes: Be My Baby

Naar welke muziek luisteren beeldend kunstenaars? Wat zijn hun favoriete platen? Deze week het lijstje van Jaap Pieters, maker van unieke super8-films. Uniek in de zin dat ze vrijwel allemaal bestaan uit één strak gekadreerd, onafgebroken shot van drie minuten en twintig seconden (de lengte van een filmrol.) Kort, uitgebeend maar desondanks -nee, juist daardoor- van een grote zeggingskracht. Ergens is het dan ook logisch dat Jaap, gevraagd naar zijn favoriete muziek, losse liedjes blijkt te verkiezen boven complete albums. Zijn lijst bestaat dan ook volledig uit singles en/of nummers die het verdien(d)en om op single uitgebracht te worden. Billie Holiday staat er liefst twee keer in, alsmede een vrijwel vergeten Libanees lied en een opruiende spacerocker uit de zeventiger jaren. Ook waart er een mysterieuze 'M.' door het lijstje...

Jaap: “De LP is slechts een korte tijd als hoofd-geluidsdrager in omloop geweest & heeft in die zin vanaf 1949 hooguit tweeëneenhalve generatie 'bediend' met haar emotiereflecties op het muzikale vlak & in die zin is de 'single' (zoals Aldous Huxley zei: ‘Hand in hand gaan de martelaren den arena binnen, alleen sterven zij...’) vanaf de eerste 78 toeren-platen altijd veel meer een constante geweest.... bovendien heeft het 'enkele lied' altijd veel voordelen gehad in de jukebox van het leven: iedereen weet dat het steeds weer repeteren van dat ene lied met die hand vol kwartjes voor die jukebox de beste zielenpijnverzachter is...”

Billie Holiday: Hush Now, Don't Explain (1944) – de eerste opname vind ik de mooiste versie van de acht die er bestaan volgens mij, opgenomen tussen 1944 & 1958

Ronettes: Be My Baby (1963) – ook van deze vind ik de eerste opname door 'bad naughty Phil Spector' uiteindelijk de mooiste uitvoering

Bessie Smith: Black Mountain Blues (1930) – Bessie Smith leerde ik begin jaren '70 kennen door een oom van mij & de zin: "black mountain people are bad as they can be, they uses gunpowder just to sweeten their tea..." veroorzaakte voor mij als 17-jarige jongen zó'n knal in mijn schedel.... vele liters drank echoden jarenlang die zin na...

Asmahan: Ya Reitni Teir (1933-40) – de liedjes van Asmahan kocht ik op twee cassettes in 1979 in Beyrouth op aandringen van Hoessein Ali Chaaban, een illegale Libanese vluchteling die toen Nederland was uitgezet & ik achterna was gereisd & bij wiens familie ik verbleef in de school waar ze toen woonden, na vanuit het zuiden door de Israeli's te zijn verdreven & daarna uit Oost-Beyrouth weer door de christelijke milities verjaagd te zijn... ik moest die cassettes van hem kopen o.a. omdat ze de favoriete zangeres van zijn moeder was & niemand meer naar haar luisterde; later vond ik twee elpees van haar & een paar weken geleden kreeg ik van M. uit Beyrouth een cd van haar met het verhaal dat niemand haar kent & ooit nog naar haar luistert...

Hawkwind: Urban Guerilla (1973) – als een romantisch(e) aanhanger van de Rote Armee Fraktion & de Beweging Van De Tweede Juni & aanverwanten, kon deze single mij niet ontglippen maar of ze het ook speelden in sept. 1975 in Assen waar ik later heen liftte & ze zag of twee jaar daarna in Hoensbroek...?

Peggy Lee: Where Or When (1941) – een pracht Rogers & Hart-lied in de ultieme uitvoering door Peggy Lee (hier met Benny Goodman, die van 1933 tot 1939 o.a. regelmatig met Billie Holiday speelde/begeleidde) als een typische b-kant van een 78 toerenplaat

Bob Dylan: Love Minus Zero - No Limit (1965) – bij dezelfde oom leren kennen maar dan wel de elpeeversie met de schitterende Tom Wilson-opname die voor mij wederom als eerste versie de ultieme is... twintig jaar voor haar geboorte door Dylan voor M. geschreven...

Nick Cave & the Bad Seeds: Into My Arms (1997)

John Lennon: Stand By Me (1975) – de The Old Grey Whistle Test-versie

Billie Holiday: It's Like Reaching For The Moon (1936) – is aldus mijn laatste lied van de lijst inderdaad & voor zover ik weet is daar maar één opname van gemaakt door Billie... maar die tekst, die tekst... ik draaide dit lied haast drie nachten permanent na mijn voorstelling in EYE omdat M. niet gekomen was... de beste afsluiting van mijn lijst!