licht (en rook) in de kapel

Nee, het is geen kerkje op de foto, ook al heet het in de volksmond De Kapel. Het fraaie houten bouwsel uit 1687 was in het verleden ondermeer raadhuis en school, en is hét visuele middel- en ijkpunt van Durgerdam. Na jarenlange leegstand en ernstige verkommering wordt het pand momenteel gerenoveerd. Een heuglijk feit dat de Durgerdammers gaan vieren met lezingen over De Kapel, muziekavonden met liedjes over De Kapel, creatieve workshops met De Kapel als inspiratiebron en ongetwijfeld gezellige bijeenkomsten waarbij er een goed glas gedronken wordt op De Kapel...

Vandaag plaatsten wij van Polderlicht, om al die Kapel-activiteiten wat extra glans te geven, een decoratieve lichtinstallatie in het gebouw. Vanaf nu schijnt er 's avonds een mysterieus blauw licht in de klokkentoren en exact om de vijftien minuten komt er een stoot blauwe rook uit. Die tijdspanne van een kwartier is van belang omdat de rook op symbolische wijze het luiden van de gietijzeren klok moest vervangen, dat al járen niet meer had geklonken. Vandaag echter merkten we (van zéér dichtbij) dat de aannemer de klok weer aan de praat heeft gekregen. Daarmee valt het 'conceptuele' aspect van onze installatie enigszins in het water. Aan de andere kant: dat er een nieuwe toekomst voor De Kapel zit aan te komen valt nu nóg meer op. En daar gaat het uiteindelijk om.

de stem des volks

Niet om elitair te klinken of zo, maar weet u waar wij nou werkelijk niéts mee hebben? Met 'het publiek' een kunstwerk laten kiezen voor in de openbare ruimte. Voor je het weet bepalen het aantal facebook-vrienden van de kunstenaar en/of het leuke snoetje van zijn concurrente tegen welk kunstwerk we nog tientallen jaren aan moeten kijken. Waar we óók helemaal niets mee hebben is met het Nederlandse Lied. Met zogeheten 'kleinkunst'. Met Mokums eigen knuffel-bohemièn Ramses Shaffy. Geeft niks, eenieder zijn smaak.

Waar wij wat mee hebben is lichtkunst. Waar wij wat mee hebben zijn Amsterdamse metrostations. En dus volgen we van een afstandje het Ramses Shaffy Art Project, de 'verkiezing' van een Shaffy-gerelateerd kunstwerk in het komende nieuwe metrostation Vijzelgracht. Marjan Laaper is de enige van de drie genomineerde kunstenaars met een voorstel voor een licht-kunstwerk. Haar ontwerp bestaat uit gekleurde 'metrolijnen', gemaakt van LED-lichtjes, die langzaam oplichten, elkaar kruisen en verbindingen vormen. Iedere lijn staat voor een persoon die belangrijk was in het leven van Ramses Shaffy. Samen vormt dit 'metrostelsel' een portret van Shaffy. Dat zou er wel eens heel fraai uit kunnen gaan zien. U kunt tot 16 februari hier uw stem uitbrengen.

the moment I opened my eyes I began to go blind... again

Wellicht een kleine troost voor wie het tijdens polderlicht@home heeft gemist: 'lichtlaboratorium' The Moment I Opened My Eyes... van Marc Barreda is komend weekend nog te zien in galerie outLINE aan de Oetewalerstraat. Zaterdag en zondag kunt u er terecht van 14.00 tot 17.00 uur; de kunstenaar is dan zelf aanwezig. Zondag is er aansluitend een feestelijke afsluiting; die duurt van 17.00 tot 19.00 uur. En dan gaat het licht écht uit...

linekes lijnenspel

Het leven is een spel en Lineke Hansma-Imthorn houdt van spelen. Met materialen uit de bouwmarkt, met kleurtjes van de Praxis, en met whatever ze aantreft op de ruimte waar ze aan het spelen slaat. Zo ook bij de (naar Gamma-verfkleuren genoemde) installatie Hemel Blauw & Heavy Oranje in Etalagegalerie Inkijk in metrostation Weesperplein; er was weliswaar een tekening, een vooropgezet plan, maar dat werd letterlijk doorkruist door de buigzame plastic electriciteitsbuizen die Lineke ter plaatse aantrof. Het basisidee bleef gehandhaafd maar werd spontaan, á l'improviste, van een 'lijnenspel' voorzien. Denk nou niet dat Lineke zómaar wat doet: het werk is geïnspireerd door en vormt een soort van commentaar op de zich alsmaar voortslepende renovatiewerkzaamheden in Amsterdam in z'n algemeen, en die van het metrostelsel in het bijzonder. Vandaar dat wij in die zilverkleurige bal, die daar op dat heavy oranje net ligt te balanceren, al gauw een slopersbal meenden te herkennen.

En dat deed de gedachten nog eens uitgaan naar de Red De Metrokunst-actie, het spontane publieksprotest (met de befaamde slopersbal van Jan Sierhuis als logo) tegen het renoveren slopen van allerlei (typische jaren '70-)kunstwerken in de ondergrondse metrostations aan de Oostlijn, waaronder ook werk van Opland, Sandberg en vele anderen... Die actie is, zo hebben we via-via mogen vernemen, succesvol gebleken: de betrokken partijen (gvb, gemeente, aannemers enz.) hebben hun plannen opgeschort en besloten om de kunstwerken vooralsnog zoveel mogelijk te respecteren en niet verder aan te tasten. En zo hoort het, nondeju!

сюда приходят русские!

Groot alarm! Rood alarm! Het is menens! Russische atoombommen zijn onderweg naar Amsterdam! Ook de Amerikanen hebben de rode knop ingedrukt; Yankee-kernkoppen zijn als finale vergelding op weg naar Moskou, maar dat zal ónze mooie stad niet meer redden... Snel! Er is maar één kans om het vege lijf te redden! Grijp kind en kat en haast je naar metrostation Wibautstraat! Achter die rode deuren zijn we veilig! We gaan de schuilkelder in!

Wat is dat toch met de Inkijk in metrostation Wibautstraat? Na het (bijna) levenloze, post-apocalyptische landschap van Sven Jansen en de ongehoorde death-metal van knekel-kollektief Gorgelrot is er opnieuw een installatie te zien met dood en verderf als thema. Ruimtelijk vormgever Bas Peeters liet zich inspireren door de tweede, verborgen functie van het metrostation als atoomschuilkelder. Het resultaat is een onheilspellende rode hemel waarin straaljagers en kruisraketten langs scheren. Op de grond rukken soldaten van het Rode Leger op. Zoals bij zovelen, is de Koude Oorlog voor Bas een herinnering uit zijn kindertijd. Wellicht is zijn installatie daarom, achter de schermen, grotendeels met speelgoed opgebouwd.

η παρούσα ματιά στο παρελθόν

Het heden kijkt naar het verleden in Ro Hagers' intrigerende sculptuur Oppositie Infinity. Het mooi gemaakte, uit piep- en purschuim opgetrokken, levensgrote beeld is een eigentijdse interpretatie van het beroemde Griekse beeld de Wagenmenner van Delphi uit ca. 475 voor Christus. Ro's interpretatie staat op één uiteinde van een geïmproviseerde 'wip' zoals kinderen die kunnen maken van een plank op een wiel. Het andere uiteinde van de wip is leeg, maar -zo wordt gesuggereerd- daar ziet 'ons' beeld zijn befaamde voorevenbeeld uit het verleden. Die wip vormt dus de link tussen de eigentijdse en de klassieke sculptuur - en daarmee tussen het nu en het toen. Het heden kijkt naar het (onzichtbare) verleden; het vergankelijke naar het (onzichtbare) oneindige; het leven naar de (onzichtbare) dood... ze houden elkaar in een wankele balans, zo wankel als een geïmproviseerde 'wip' zoals kinderen die kunnen maken van een plank op een wiel...

Sinds gisteravond is Opposite Infinity, tesamen met twee andere filosofisch geladen werken van Ro Hagers, te zien in onze Etalagegalerie Inkijk in metrostation Waterlooplein. We hebben niet de illusie dat de gemiddelde (en dus gehaaste) passant en passant de tijd zal nemen om de levensbeschouwelijke achtergronden van de werken tot zich door te laten dringen - en dat was dan ook geen overweging bij de keuze om ze te programmeren. De werken 'werken' namelijk ook op puur visuele kracht. In weerwil van het eigentijdse materiaalgebruik ademen ze een klassieke sfeer (daar zijn ze weer: heden en verleden!) die op een vreemde-maar-wel-lekkere manier botst met de no nonsense-omgeving van het metrostation. Te zien t/m 1 maart a.s.

gorgelrot has left the building...

Raaawk! Met grote verslagenheid melden wij van Etalagegalerie Inkijk het verscheiden van het knokige gezelschap Gorgelrot. Twee maanden geleden herrezen zij uit het graf, maar na de Amsterdamse underground te hebben geteisterd met ongehoord brute death-metal, gaven zij gisteravond opnieuw de zieke geest. Het einde kwam niet geheel onverwacht; het gemis is desondanks groot. Zij zullen worden herinnerd als de zielloze, morbide rotzakken die ze waren. Er is géén gelegenheid om te condoleren....

Dit weekend wordt er druk gesleuteld aan nieuwe exposities in onze drie Inkijken: een ijle installatie van Lineke Hansma-Imthorn, een mythische sculptuur van Ro Hagers en een 'atoom-installatie' van Bas Peeters. Te zien vanaf komende maandagochtend.

terugblik@home [1]

Al 54 jaar zit Leeshal Oost in de Commelinstraat. De winkel van Hans ter Horst is van boven tot beneden volgestouwd met tweedehands boeken en tijdschriften. Detectives, science fiction, thrillers, literatuur, strips,  'mannenbladen'... meterslange rijen met titels, titels en nog meer titels. Videokunstenaar Rachel de Boer besloot -om recht te doen aan de manier waarop de meeste mensen in deze winkel plegen te kijken- kijkdoosjes te maken met een kijkgat ter grootte van de rug van een boek. Elk doosje bevatte een 'literair' verhaaltje in die typische, uitgebeende, grafische De Boer-stijl, aangelicht met minuscule lampjes. Rachel verspreidde negen van deze doosjes door de winkel. Polderlicht-bezoekers zochten ernaar zoals reguliere klanten naar een Stephen King of een Baantjer.

terugblik@home [2]

Pastoor Leo Nederstigt wilde best meedoen als gastheer, maar had dan wel wat aanvullende ideeën over hoe de middagen bij hem moesten verlopen. Leo wilde enkele mensen die hij vanuit zijn functie heeft leren kennen, asielzoekers illegalen vluchtelingen zonder werk, koffie laten verkopen aan ons publiek en ze zo een paar broodnodige euro's bij laten verdienen. En dus kreeg iedere polderlicht-bezoeker een kopje koffie en een kerstkransje aangeboden en gingen Delano en zijn vrienden na afloop van de middag elk met een paar tientjes terug naar huis de opvang. Zo werd 'gastvrijheid' naast een basisingrediënt ook een thema van polderlicht. De video-installatie van eddie d sloot daar mooi bij aan: elke keer als er iemand een voet op het Welkom-matje zette, sprak een nieuwslezer(es) op een TV-tje de woorden Goedemiddag. Of Bon matin. Of Good afternoon.

In de woonkamer een tweede eddie d-werk: op de forse breedbeeldtelevisie in de hoek van de kamer was een vaasje bloemen te zien, plastic bloemen in zo'n vaalgroen jaren '70-vaasje dat wonderwel pastte in Leo's wat morsige vrijgezellenflat. Zo af en toe wankelde het vaasje maar het viel steeds nét niet om. Sommige koffiedrinkende bezoekers vonden het minimale werkje helemaal niks, anderen bleven gefascineerd kijken; de pastoor sprak verrukt van 'een metafoor voor de broosheid van het bestaan'.

terugblik@home [3]

Het videofilmpje Eurodrummer van de Britse kunstenaar Tom Milnes draait om een aantal op ware grootte in keramiek nagemaakte Euroshopper-produkten. In de produkt-imitaties zitten sensortjes die een sample-apparaat aansturen. Als we Tom met een drumstokje op het blikje ham zien tikken, horen we een vervormd "Ham!", als hij op de appelstroop slaat, horen we "Appelstroop!", etc. Tom speelt een 'drumsolo' en het resultaat is een ware wirwar van produktnamen die klinken. Het resultaat is op een hele charmante manier uitermate lullig. De film draaide in de woning van Leny; haar open keuken was de ideale setting met al dat Euroshopper-spul op tafel, op het aanrecht, op de magnetron, in het keukenkastje...

By the way, die Euroshopper-produkten mochten we lenen van de Albert Heijn aan de Linnaeusstraat. "Terugbrengen heeft geen haast", zei de bedrijfsleidster, "dat spul blijft járen goed."

terugblik@home [4]

Lampen genereren niet alleen licht maar ook warmte. Een aantal piepkleine minirobotjes-met-één-Volt-zonnecellen worden levende organismes in de performance van Marion Traenkle. De kleine wezentjes bewegen allemaal nét even anders en lijken elk een eigen karakter te hebben; de één draait sloom rond, de ander doet dat wat nerveuzer. Elk robotje is voorzien van 'parapluutjes' van kleurfolie in verschillende tinten. Marion plaatst ze één voor één op de warme glasplaat van een overhead-projector; ze beginnen meteen te bewegen en tegen elkaar aan te botsen, en genereren tegelijkertijd een kleurrijk Schauspiel op de muur, met een basale, enigszins Míro-achtige beeldtaal.

terugblik@home [5]

In het huis van Koen en Maura klinkt muziek. Chinese muziek. Die blijkt afkomstig van de video-installatie van Anne Verhoijsen, waarop we een aantal Chinezen in de buitenlucht zien stijldansen. Een dagelijks verschijnsel in China en in die zin niet heel opmerkelijk, maar wat Anne frappeerde, en wat ze met de video wil laten zien, is het contrast tussen Chinese muziek enerzijds en de Westerse manier van dansen anderzijds. Ze projecteert de film op een aantal 'schermen-met-gaten' van porcelein (China in het Engels), hetgeen een uiterst delicaat resultaat oplevert, wat nog eens versterkt wordt door het bescheiden formaat.

terugblik@home [6]

In principe toont polderlicht@home werken die voor zichzelf spreken, maar een enkel keer is een begeleidende, verklarende tekst geen overbodige luxe. Zo ook bij de sfeervolle glas- en video-installatie van Marc Barreda, The Moment I Opened My Eyes I Began To Go Blind: "Marc Barreda studeerde biologie en stapte vervolgens over naar de (glas-) kunst. In zijn installaties komen beide werelden samen; daarin onderzoekt hij natuurlijke fenomenen – en het 'breken' van licht is er daar één van. U ziet hier een ‘laboratorium’ waarin foto- en filmprojectoren, vergrootglazen en allerlei vreemdgevormde lenzen staan opgesteld. Barreda heeft die lenzen zelf geblazen; de meesten ervan zijn gevuld met water. Tegen de muur worden vervormde lichtvlekken en -flitsen, aura’s, prisma-effecten, halo's etc. in verschillende lichtsterktes geprojecteerd. De projectie is het resultaat van de lichtexperimenten die Barreda deed met de materialen op de rekken."

Het werk was te zien in de prachtige, symmetrische ruimte van galerie outLINE aan het plantsoentje aan de Oetewalerstraat. Ooit de chirurgische vleugel van het Burger Ziekenhuis, en toendertijd voorzien van een pathologisch-anatomische afdeling. Werden hier lang geleden de lichamen van gestorvenen uit elkaar gehaald, nu werd zoiets abstracts als licht ontleed. Overigens blijft het werk nog even staan: op de middagen van zaterdag 12 en zondag 13 januari a.s. opent outLINE haar deuren en is het werk nogmaals te aanschouwen.

terugblik@home [7]

Robert Roelink noemt zichzelf een 'kunstnomade'. Hij woont in een camper, trekt ermee rond en legt aan waar hij aan zijn kunst kan werken. Zijn kunst gaat over politiek en hoe die ons besodemietert, over democratische waarden en hoe die worden uitgehold, en over mensenrechten en hoe die worden geschonden. Maar bovenal gaat zijn werk over de rampzalige manier waarop wij met natuur en  milieu omgaan. Of, om in @home-termen te spreken: hoe wij mensen dat gróte huis, onze aarde, volledig aan het uitwonen zijn.

We vroegen Robert om zijn blow up-camper te laten zien, de opblaasbare versie van zijn eigen 'huis'. De locatie -het voormalige postkantoor aan de Wijttenbachstraat- bleek groot genoeg om nóg een paar werken te plaatsen, waaronder een opblaas-kerk en een 'zee'. Deze zijn, net zoals Roberts andere werken, gemaakt van van (afval-)plastic en plakband en ogen, in tegenspraak met hun zware boodschap, heel licht. Ze zijn ook licht verteerbaar; het ex-postkantoor -net als onze natuur in een verregaande staat van onttakeling- had een prettige, ongedwongen, vrolijke sfeer.

terugblik@home [8]

Gastheer Fred is een verzamelaar, zijn hele huis hangt vol met kunst. Fotografie, grafiek, schilderijen, een lichtobject van Toni Burgering... de muren zijn van boven tot onder vrijwel helemaal bedekt. Waar moet je als videokunstenaar dan nog projecteren? Joost Mellink liet de collectie de collectie, haalde geen één werk van de muren, maar gebruikte het smalle lege randje boven de plint en het blauwgrijze tapijt om zijn verhaal te vertellen. Boven de plint projecteerde hij de zee: bruingrijze golven met witte koppen, kleumende meeuwen tegen een bewolkte hemel... een vertrouwd, Hollands beeld, en op film even rustgevend als in het echie. Onder de plint liep de projectie door; de lage stand van de projector maakte dat het licht over het tapijt scheerde en alleen de topjes van het hoogpolige materiaal raakte. Het resultaat was een oer-beeld in pixels, een perpetuüm mobilé gevat in golvende witte ruis.

terugblik@home [9]

Klein maar fijn. Simpel maar intrigerend. Ingetogen maar indrukwekkend. Alexa Meyerman's videoinstallatie deed het goed in de hoek van Germaine's woonkamer. We zagen beelden van een leeg interieur langzaam over een kartonnen 'maquette' glijden, daarmee steeds andere 'inkijkjes' biedend. En dan, plotseling, verandert het interieur, is het verveloos en vervallen... met donkere deurposten als levenloze ogen. Een steunbalk komt los en zweeft dreigend nét onder het plafond. Vragen komen op. Wordt hier een huis opgebouwd of juist afgebroken? En wat is een huis anders dan een leegte, begrensd door muren met gaten erin? Al met al een spannend werkje...

terugblik@home [10]

George Degenhart (polderlicht-gastheer en zelf ook beeldend kunstenaar) heeft met zijn kunst afstand willen doen van klassieke kunstvormen zoals het portret, het landschap en stillevens. Door de jaren heen zocht hij met zijn werken naar een steeds grotere mate van abstractie. Zijn objecten en schilderijen vertellen geen verhaal. Het is niet de persoonlijke expressie die hem interesseert, maar een universele ontroering die voor iedereen geldt. Doina Kraal onderzoekt in haar werk juist wél het verhaal, de geschiedenis, het geheim. Het portret, het landschap en bijvoorbeeld bijbelse scènes komen veelvuldig voor in haar werk. Haar manier van kijken en werken staat daarmee haaks op die van George, hetgeen lange, diepgaande gesprekken tussen beiden opleverde.

George bezit een kleine maar fijne verzameling Afrikaanse beelden en die vormde het uitgangspunt voor Doina's polderlicht-bijdrage. Want die beelden, hoe figuratief en verhalend ze in onze Westerse ogen ook mogen overkomen, zijn die niet net zozeer een uiting van een 'universele taal', maar dan vanuit Afrikaans perspectief? Zoals George de werkelijkheid 'blootlegt' door middel van abstractie, zo verbeelden Afrikaanse kunstenaars de matrix achter hún realiteit door middel van hun beeld(-en)taal. Enfin, één en ander leidde tot het 'moeilijkste' werk van de polderlicht-route: een langwerpige houten bekisting met een daarin een Afrikaans beeld, met daarachter een röntgenfoto van datzelfde beeld, en dáár weer achter een dia-projectie van een abstracte interpretatie van het beeld zoals George die gemaakt zou kunnen hebben. Een soort tijdmachine van primitieve figuratie naar 'inzicht' (de röntgenfoto) naar geometrische abstractie... Picasso zou er goedkeurend naar hebben gekeken.

nb Ook voor wie het niet helemaal snapte viel er genoeg te genieten in George's liefdevol ingerichte appartement met zijn Afrikaanse beelden, eigen schilderijen en objecten, kunstboeken en fijne uitzicht op de Dappermarkt.

terugblik@home [11]

Roos van Haaften maakt figuratieve afbeeldingen door kleine 'dingetjes' (spelden, lucifers, stukjes plakband etc) op de glasplaat van haar overhead-projector te plaatsen. Het werk is uiterst delicaat en ligt los op de  projector: één windvlaag of onvoorzichtige hand, en het is verstoord. Vaak spelen vossen een rol: die kleine, slinkse roofdieren die zich 's nachts in de stad wagen, op zoek naar prooi. Zo ook in het werk dat Roos maakte in de hoge, witte ruimte onderin de toren van de Muiderkerk. De projector stond op een verhoging en wie dat wilde (en wie wilde dat niet) kon een ladder opklimmen om naar al die dingetjes op de glasplaat te kijken. En daar wachtte een subtiele verrassing: het hoofd van de bezoeker op de ladder veroorzaakte een schaduw in het beeld en daarin was een tweede projectie te zien, van diezelfde vossen. Net alsof de herinnering aan de beestjes in het hoofd was geprent.

terugblik@home [12]

De vaak geometrische sculpturen, wandobjecten en lichtinstallaties van MMC Schobbe (wij mogen 'Mieke' zeggen) hebben vrijwel altijd een sacrale, bijna religieuze sfeer. En dat gold zeker voor haar polderlicht-bijdrage: een kaars tegen een witte schouw, waar omheen op verschillende afstanden vierkante, transparante plastic bakjes waren gegroepeerd. Iedere minieme luchtverplaatsing zorgde voor een beweeglijk schaduwspel. Oftewel; hoe simpel en raak lichtkunst kan zijn. Het werk riep associaties op met klassieke zonnewijzers, en daarmee met het verstrijken van tijd. Én natuurlijk met het kerst-gedoe waar wij ook dit jaar weer geen tijd voor konden (en wilden) vrijmaken...

terugblik@home [13]

Bezoekers worden onthaald door gastvrouw Ans, een opmerkelijk kwieke dame op leeftijd, en doorverwezen naar de woonkamer, alwaar 'het kunstwerk en de kunstenaar' op hen wachten. De woonkamer is vrijwel geheel verduisterd. Kunstenaar André Pielage vraagt om rustig te gaan zitten in één van de nét zichtbare feauteuils. In het midden van de ruimte hangt een paarse blacklight aan het plafond; daaromheen zweeft een wolk van lichtgevende, groengele puntjes. Dan floept een schemerlamp aan en zet de kamer kortstondig in een relatief schril licht. Dan is het weer donker en is slechts een deel van de lichtpuntjes te zien (fosfor). Als dan de blacklight weer aanspringt is ook de rest van de puntjes weer zichtbaar (fluor). Elk 'stadium' toont andere aspecten van het werk en -voor wie goed om zich heen kijkt- van de ruimte. Een enkeling blijft wel tien minuten geboeid kijken naar dit feeërieke en contemplatieve schouwspel.

terugblik@home [14]

De in het Ruhrgebiet woonachtige Dirk Schlichting maakte een lege, neutrale kantoorruimte door middel van vijf uiterst knap gemaakte lichtobjecten tot één ruimtelijke lichtinstallatie. Elk van die objecten bestond uit drie delen: 1) een lamp, zelf gebastelt van ondermeer een soepblik en het deksel van een koffieblik, hangende aan een dunne ijzeren stang; 2) aan zo'n zelfde stang een perspex plaat(je) met daarop een 'tekening' van stukjes plakband; 3) een projectie van dat lampje, dóór het plexiglas heen, op de gebroken-witte muur.

Wat opvalt is dat de plakband-tekeningen op de plaatjes het negatief zijn van de projecties. De transparante plakband laat licht door, maar de randjes ervan generen strepen op de muur; de matte plakband houdt het licht tegen en veroorzaakt de donkerste partijen. Hier wordt en passant het principe van (analoge) fotografie uitgebeeld... Wat óók opvalt is hoe rudimentair die plakband-plaatjes eigenlijk zijn: we lijken veel meer details te ontwaren op de projectie dan op het negatief staan. Die details vissen we uit ons onderbewuste, uit ons visuele geheugen. En de afbeeldingen? Landschappen en stadsbeelden, verlaten, desolaat. Ergens vertrouwd, maar ook schimmig, ja zelfs huiveringwekkend. Dat komt natuurlijk door dat viesgele licht... en lijken die rafelige strepen niet nét prikkeldraad? Plots lijkt de Tweede Wereldoorlog niet ver weg... óók niet bij die ene, speciaal voor polderlicht gemaakte afbeelding waarop we het nabijgelegen Muiderpoortstation herkennen, waar in de jaren '40-'45 zovele buurtbewoners op de trein zijn gezet...

terugblik@home [15]

Bezoekers staan in een gang en kijken een smalle ruimte in. Het is er pikkedonker en dus is er niets te zien. Jonmar, of één van de andere leden van de woongroep op deze immense zolder-etage, legt uit wat de bedoeling is: maak een foto met uw camera of mobiel en gebruik daarbij uw flitser. Zo gezegd, zo gedaan. En wat zien men op die foto? Een slonzige wasruimte waarin touwtjes zijn opgehangen met daaraan kleine stukjes metaal, die fel oplichten in het flitslicht. En dat is alles... 

Niet iedereen 'vatte' het werk van Navid Nuur. Ging het nou om die reflectie? Om dat ene korte flitsmoment? Om het maken van de foto? Wat is hier nou eigenlijk het kunstwerk: dat wat in dat onooglijke washok hangt of dat wat op het schermpje van ons fototoestel staat? En stel dat de foto het kunstwerk is, had die man dan niet een mooiere achtergrond kunnen kiezen? En hoe zit het eigenlijk met zoiets als eigendomsrechten? Gooit die kunstenaar op deze manier niet zijn eigen ruiten in? Wat is het bijzondere van kunst in een tijd waarin we elk meesterwerk zomaar in twee tellen op ons beeldscherm kunnen toveren? Hoe uniek is een beeld als we het miljoenvoudig kunnen downloaden, sharen en liken? Vragen, vragen, vragen....

polderlicht@home in cijfers

Jammer maar helaas: polderlicht@home is alweer voorbij. Even een paar getallen. Driehonderd betalende bezoekers plus deelnemende kunstenaars met aanhang plus loslopende gastvrouwen en -heren; dat betekent gemiddeld zo'n 130 bezoekers per middag. Drie middagen van één tot zes. Vijftien lichtkunstwerken in allerlei stijlen, van overhead-projectie tot interactieve video-installatie. Tien privé-adressen, van statig eind 19e-eeuws tot typische jaren '80 sosjale woningbouw en alles daartussenin. Vijf 'semi-publieke' locaties, waaronder een winkel in tweedehands boeken en een voormalig postkantoor. Acht vrijwilligers die her en der hebben staan suppoosten. Tien liter Glühwein. Vier pakken speculaas. Twee zéér tevreden organisatoren. Oh, en nul klachten.  

We danken onze gastvrouwen en -heren, kunstenaars, vrijwilligers, sponsors en alle andere betrokkenen voor hun vertrouwen, hun enthousiasme en hun soms tomeloze inzet! Het was ook dit keer weer een feest om met zoveel, zó betrokken mensen te mogen werken. Wij wensen eenieder een lichtend 2013!

nog één dag...

De tweede polderlicht@home-middag verliep zo mogelijk nog beter dan de eerste. Dat lag vooral aan het weer: het leek wel voorjaar! De weersverwachtingen voor vandaag zijn weliswaar wat minder gunstig, maar als er geen rare dingen gebeuren mogen we van een geslaagde editie spreken, die zich kan meten met de voorgaande twee. En ja, vandaag is de laatste dag van de laatste polderlicht@home... en dat stemt -naast alle vrolijkheid- ook wat weemoedig. Vooral als er dit soort berichtjes binnenkomen: "Gefeliciteerd met een geslaagde Polderlicht@home in de Dapperbuurt! Ik vond het erg leuk. Ook het gluren-bij-de-buren- aspect dat erbij zit maakt het heel spannend. Met mijn zoontje heb ik tien locaties bezocht. Een hele prestatie voor een bijna vier-jarige. Hij heeft zich goed gedragen. In het begin vroeg hij een beetje afwachtend: ‘wat is kunst?’ Na een paar locaties had hij het door en kon hij echt genieten van de installaties."

halverwege@home

Vandaag alweer de tweede van drie uitverkochte polderlicht@home-middagen. Door alle opstart-drukte hebben we gisteren zelf maar een deel van de route kunnen 'doen', maar de stemming (b)leek overal opperbest; de kunstwerken zijn gevarieerd qua aanpak en stijl en dus heeft eenieder zo zijn favorieten. Vanochtend kwam er een mailtje binnen waar we erg blij van werden: "[...] Wij hebben erg genoten van de objecten en de gastvrijheid van de bewoners. Een gezellig praatje, toelichting bij het object, een bakje koffie/thee, erg goed en aangenaam. Natuurlijk is het begrip 'mooi' arbitrair, maar dat is dan ook weer het leuke van zo'n activiteit, de gedachtenwisseling over het getoonde. [...] Bedankt voor het aangenaam verpozen; het minder aangename weer heeft daar geen enkele invloed op gehad!"

licht duisternis in donkere tijden

Allemaal leuk en aardig, die lampjes en lichtjes tijdens (het uitverkochte!) polderlicht@home, maar geen reden om de duistere kant te vergeten. Wat past er beter bij het eind van het jaar dan rotjes? Of beter gezegd: Gorgel-rotjes! Speciaal voor wie dit leest -en voor wie er verder toevallig passeert- speelt het morbide trio Gorgelrot nog één week hun onoirbare én onhoorbare deathmetal in onze eigenste etalagegalerie Inkijk in metrostation Wibautstraat. Raaaawk!!!!

alle begin is moeilijk

Het Amsterdam Light Festival (ALF) steekt haar ambities niet onder stoelen of banken. Het maakt, aldus de ronkende tekst op de plattegrond: "een feest van de openbare ruimte om daarmee bewoners, toeristen, professionals en belangstellenden te inspireren [...] met een onomstotelijke internationale uitstraling [en] met een forse artistieke ambitie." En het moet gezegd worden: op een aantal vlakken maakt het ALF haar streven helemaal waar. Zo is haar kroonjuweel de Illuminade-route zó goed aangegeven -met rode lampjes, lichtlijnen, richtingsborden en suppoosten van vlees en bloed die de weg wijzen- dat alleen de grootste sukkel nog kan verdwalen. En dan die locaties! De Hermitage, de Hortus, het Scheepvaartmuseum, het dak van NEMO... de ene plek is nog mooier dan de andere. Maar ja, dan is er ook nog de kunst...

Eén van de beginselen van het ALF is duurzaamheid. Dat betekent dat er veel aandacht is voor kunst met LED-licht. En wat kan je goed met LED-licht? Kleurtjes maken! Met als resultaat dat liefst de helft van de werken als belangrijkste eigenschap heeft dat ze voortdurend van kleur veranderen... en dat is het dan wel zo'n beetje. Je zou bijna gaan denken dat die LED-techniek nog in de kinderschoenen staat. En dat gevoel wordt nog eens versterkt door wat verreweg het aardigste werk van allemaal is: Light As A Draftsman van Andrea Dröes, een soort toverlantaarn in een plantenkas die gebruik maakt van slechts één ouderwetse huis-tuin-en-keuken-gloeilamp, en die daardoor een warme, analoge 'toon' heeft die we verder nergens meer tegenkwamen. Andere werken die ons bevielen zijn de prettig on-pretentieuze videoprojectie The City Of My Dreams van het Portugese gezelschap Ocubo (videomapping met kindertekeningen) en het interactieve Light / House van kunstenaarscollectief Blauwe Uur (een houten frame-werk in de vorm van een grachtenpand, met daarop talloze bewegende lichteffecten, zie foto), maar voor het overige is het gebodene, als u het ons vraagt, zowel visueel als inhoudelijk nogal mager.

Het Amsterdam Light Festival heeft het in zich om met de jaren een evenement te worden met het niveau van het Eindhovense Glow, maar dan dienen er nog een paar fikse stappen te worden genomen. Nou zijn wij maar een kleine organisatie die overwegend kleinschalige(r) projecten neerzet, maar mogen we de mensen van het ALF een tip geven? Blaas de volgende keer wat minder hoog van de toren en zet een gevarieerder, artistieker en vooral gedurfder programma neer. Er is helemaal niets mis met het willen bereiken van een groot publiek... maar neem dat publiek dan wel wat serieuzer.

uitverkocht!

Er zijn helaas geen kaarten meer verkrijgbaar voor polderlicht@home!

polderlicht@home: nog vier dagen ...and counting

Op dit plaatje ziet u een detail van één van de (licht-)kunstwerken die afgelopen weekend ergens in de Dapperbuurt zijn opgesteld in afwachting van polderlicht@home. Het plaatje is sfeervol, spannend, maar zegt eigenlijk nog niet zoveel... het is dan ook bedoeld als teaser. Want wat er over een paar dagen allemaal te zien zal zijn houden wij liever nog even onder de pet. Vooruit, nog een tipje van de sluier: tijdens deze editie is werk te zien dat kleiner is dan voorheen, maar ook werk dat veel, héél veel groter is...

Zoals al eerder vermeld is de vrijdag geheel uitverkocht. Voor de zaterdag geldt inmiddels bijna hetzelfde: daar zijn nog twee kaarten voor verkrijgbaar. En voor de zondag nog zeven...

raam der (on-)mogelijkheden

Het leven bestaat uit méér dan dwangmatig funshoppen en futloze 'feest'-dagen, nietwaar? Zo waren uw nijvere lichtkunst-watchers gisteravond in het zuiden des lands, in het rustieke centrum van Sittard om precies te zijn, om daar het (licht-)kunst-in-leegstaande-etalages-project Window of Opportunity te aanschouwen: een kunstproject dat bedoeld is om het winkelende publiek aangenaam te verrassen en daarvoor een dertiental kunstenaars en designers heeft aangetrokken.

Lichtkunst organiseren in winkelstraten die, naast de gebruikelijke lichtreclames en helverlichte etalages, ook nog eens zijn opgetuigd met talloze fel flikkerende kerstlampjes en andere feestattributen, dat is eigenlijk bij voorbaat een verloren strijd. Waar je al helemáál geen toeschouwers mee trekt, is het afplakken van de etalages en daar een kijkgat ter grootte van een brievenbus in uitsparen. De 'doelgroep' is weliswaar in grote getale aanwezig maar rent met volle tassen van winkel naar winkel, zonder ook maar één keer te kijken... en we kunnen ze niet helemaal ongelijk geven, want het regent, het waait en het is hartstikke koud. 

We zien een paar etalages met design-lampen. Aardig, maar geen lichtkunst. We zien een (te) vage videoprojectie achter museum Het Domein. We zien twee werken achter genoemde 'brievenbussen', waaronder een charmante video-installatie van Jeroen Wagemans. We zien een mooi ingetogen werk van Bert Vredegoor, dat helaas heel erg te lijden heeft onder het reclamebord dat erboven hangt. We zien het werk van meervoudig Polderlicht-deelneemster Tamar Frank: een installatie (foto) van smalle houten latjes met daarachter LED-licht. De geometrische (kruis-)vorm van het werk refereert aan de talloze bewijzen van het religieuze verleden die Sittard rijk is. Het licht verandert heel, héél langzaam van kleur, zó langzaam dat het eerder aan je ogen lijkt te liggen dan aan de lampjes. Een contemplatief werk, eenvoudig getiteld Lichtschaduw, en verreweg het beste dat Window of Opportunity te bieden heeft. Althans, voorzover we dat kunnen beoordelen... want het werk van die andere 'Polderlicht-veteraan', Peter Vink, hebben we niet gezien. Wel gezocht maar niet gevonden. Na drie keer voor niks* in de snerpende wind die stomme straat op en neer te zijn gelopen hebben we het maar opgegeven en wilden we nog maar twee dingen: iets warms in onze maag en naar huis. Doehoei Sittard!

*) Naderhand blijkt het werk van Peter Vink niet in een raam maar onder in een kelder te staan... had dat nondeju niet even op het plattegrondje kunnen worden aangegeven?