waarzijnwij? hierzijnwij!

Vandaag een leuk gesprek gehad met journaliste Renske de Bres van hierzijnwij.nu. Dat is de website van de Dienst Metro van de Gemeente Amsterdam over de werkzaamheden die tot de Noord-Zuidlijn moeten leiden. Over de vakmensen die het werk doen. Over de renovatie van de Oostlijn (in de zomer gaan 'we' weer een week of zeven dicht, grrrr....) Over de schuilkelder-functie van het metrostelsel. Over andere metrostelsels in andere (wereld-)steden. Over de kunst in de nieuwe stations waar ook u over mee kunt praten. En met ingang van heden dus ook over de exposities in onze Etalagegalerie Inkijk-filialen. En terecht, want die mogen inmiddels als behoorlijk beeldbepalend voor de stations Waterlooplein, Weesperplein en (vooral) Wibautstraat worden beschouwd. Het is mogelijk om te reageren op hierzijnwij.nu. Dus wat let u?

neon china

radiostilte

'De Betere Popmuziek' kan zich waarschijnlijk geen beter ambassadeur op Nederlandse bodem wensen dan verzamelaar, kenner, journalist, recensent, discjockey, radiomaker, wandelende encyclopedie en immer enthousiast pleitbezorger Jan Willem Broek. Van obscure Oosteuropese folk via verstilde ambient naar modern klassiek, van country noire via shoegaze naar snoeiharde metal: als het kwaliteit én esthetiek in zich verenigt, dan weet Jan Willem erover mee te praten.

Broek's wekelijkse, anderhalf uur durende programma Senzor voor internet-zender DFM Radio (voorheen ether-piraat Radio 100) volgt al zolang wij ons dat kunnen herinneren een vast stramien: na een korte herkenningstune volgt een enkel 'wereldmuziekje' en daarna een aantal blokken van steeds drie stilistisch verwante nummers. Geen gelul, alleen goeie muziek. En altijd het nieuwste van het nieuwste. Ook op de Polderlicht-burelen was Senzor een gewaardeerd fenomeen. Was, want na liefst achttien(!) jaar trouwe dienst heeft Jan Willem besloten om met zijn radioprogramma te stoppen. Een druk gezinsleven en nieuwe muziekgerelateerde projecten eisen hun aandacht op. Aanstaande maandag om 21:00 uur is de laatste Senzor-uitzending. Het kan niet anders of dat wordt wat bijzonders.

DFM Radio is hier live te beluisteren, een aantal recentere uitzendingen van Senzor vindt u hier en enkele honderden(!) recensies van Jan Willem's hand staan hier.

home video

In december 2010 bezocht Maarten Verbeek de eerste editie van polderlicht@home. In december 2011, bij de tweede editie, was deze enthousiaste amateurfilmer er weer - dit keer mét videocamera. Een paar weken later lag een dvd met het resultaat op de mat: een authentieke, ongepolijste weergave van hoe @home overkomt op 'de' bezoeker, beter passend bij ons huis-, tuin- en keukenproject dan een gelikte Hollywood-produktie ooit zou kunnen.

Afgelopen december, bij de derde (en laatste) editie, was Maarten opnieuw van de partij, nu met assistent/zoon Gert en twéé camera’s. En het resultaat mag er weer zijn! Even spontaan als de eerste keer, maar nu met meer plaatjes van de omgeving en -heel fijn- alle kunstwerken erop. Maarten en Gert, hartstikke bedankt!

[nb Mocht de link naar de film niet werken op uw scherm; hij staat ook op de kijk/luister/lees-pagina van onze site]

het kelley-universum

Als het leven om je heen in hoog tempo lijkt te debiliseren is een antidotum uiterst welkom. De overzichtsexpositie van Mike Kelley (1954-2012) in het Stedelijk Museum blijkt daarvoor prima geschikt. ‘s Mans talloze tekeningen, schilderijen, teksten, foto’s, films, ruimtelijke en/of video-installaties, objecten en sculpturen -meer dan 200 werken in totaal- zitten tjokvol verwijzingen. Enerzijds naar Amerikaanse (pop-)cultuur, moderne kunstgeschiedenis en literatuur, anderzijds naar meer particuliere zaken als herinneringen, trauma’s en onzekerheden. Je hoeft nog niet de helft van die verwijzingen te snappen om te begrijpen, te voelen dat die Kelley geen makkelijke jeugd heeft gehad. En die heeft weten te vertalen naar een uniek, uiterst persoonlijk en zowaar speels oeuvre. Een geheel eigen wereld waarin het niet altijd even makkelijk, maar immer boeiend toeven is.

De meeste werken bevinden zich in de kelder. We zien bizarre vogelhuisjes, teddyberen en talloze andere knuffels van Artis de Partis-niveau, zo ook op een foto waarvan blijkt dat wij die al jáááren in de platenkast hebben staan, en maquettes van de scholen die de kunstenaar ooit bezocht. Er is overal (stem-)geluid te horen. Wat heet: het krijsen dringt door tot in het museumcafé! Ook als we naar boven gaan met de roltrap, worden we begeleid door pokkeherrie geluidskunst. De grootste ruimte van de bovenverdieping is gevuld met enkele gedeelten van Kelley's Day Is Done, een multimedia-project dat uiteindelijk uit 365(!) verschillende video-installaties had moeten bestaan die tesamen één samenhangend, 24 uur durend verhaal zouden vertellen. Van dit megalomane project zien we in het Stedelijk hooguit één á twee procent, en dan nóg vormen die een hoogtepunt binnen de expositie. Day Is Done roept een duistere sprookjeswereld op, waarin angelieke kinderen worden belaagd door griezelige tandfeeën en obscene kappers, die rechtstreeks uit Twin Peaks zijn weggelopen. Brrr, lekkerrr...

Kandor is de hoofdstad van de planeet Krypton en de plaats waar stripheld Superman is opgegroeid. De stad is door een boze kracht tot minuscule proporties teruggebracht en onder een glazen stolp geplaatst. Mike Kelley maakte een hele reeks ruimtelijke installaties over Kandor. De analogie is duidelijk (de stad als symbool voor gestolde, geframe-de en ’verkunstelde’ jeugdherinneringen) maar het werk valt er op de één of andere manier een beetje uit. Dat geldt niet voor een ander hoogtepunt: Horizontal Tracking Shot of a Cross Section of Trauma Rooms, waaruit blijkt dat óók achter abstracte, formele of zelfs minimal kunst een jeugdtrauma verborgen kan zitten. Mike Kelley: goed voor drie, vier uur Freudiaans kijkgenot.

it's alive!

Een paar strekkende meters landbouwplastic, een seal-apparaat en een stuk of wat luchtbedpompjes; meer dan één tas met spullen had Aldo Kroese niet bij zich toen-ie zich afgelopen vrijdag meldde bij onze Inkijk-galerie in metrostation Waterlooplein. Het belangrijkste bestanddeel voor zijn installatie Fill was immers al aanwezig: lucht. Nog geen twee dagen later werd de ruimte volledig in beslag genomen door een enorm plastic eh... ding. Het zijn losse delen die tesamen één log organisme vormen, dat zich op de één of andere manier vanuit een diepere bodemlaag naar boven gemanoevreerd lijkt te hebben. Het duistere gevaarte verandert voortdurend van vorm, schurkt tegen het plafond aan, duwt tegen het glas, vibreert, ademt, leeft.        

welkom!

 

Wie de hal van metrostation Weesperplein betreedt ziet ze meteen, die vier knipperende Open-bordjes in de Inkijk-galerie. Samen met vier grote, op vlaggendoek geprinte, 'klare lijn'-tekeningen vormen ze de installatie Open van Albert Van Der Weide. Maar Inkijk is toch een etalagegalerie waarvan de deuren dicht zijn? Dat is nou juist de grap. De ruimte is weliswaar gesloten, maar we zetten de wereld van de kunst in het algemeen, en die van Albert in het bijzonder, voor u open. We nodigen u uit om die wereld te betreden, met uw ogen, uw hoofd en uw hart. U hoeft er alleen maar voor open te staan.

wie waar is de mol?

Nou, daar is de mol! Zijn koppie en graafarmen steken enigszins desperaat boven de molshoop uit. Blindelings draait-ie rondjes, gevangen in het bleke licht van een spot. De weg kwijt natuurlijk, na op brute wijze te zijn verjaagd uit het Amsterdamse Bos. Maar wanhoop niet, lief molletje: je bent uitstekend op je plaats bij ons in de underground!

Willem Claassen's humoristische installatie Er is Hoop! in de Inkijk-galerie in metrostation Wibautstraat oogt dan wel wat bescheidener dan zijn felrode voorganger, maar trekt evenzeer de aandacht. Aan de vingertjes op het raam te zien vinden heel wat kinderen de weg naar het kunstwerk. Verheffing van het volk begint soms bij de allerkleinsten.

inkijk a go-go!

Terwijl Amsterdamse burgers middels een grote PR-campagne worden opgeroepen om mee te denken over welke kunst er straks in de metrostations langs de Noord-Zuidlijn te zien zal zijn, gaan wij van Etalagegalerie Inkijk (helaas met een kleiner budget dan ooit tevoren) gewoon onze eigenwijze gang in 'onze' stations aan de Oostlijn. Dit weekeinde worden er weer drie mooie, spannende en/of grappige, dus totaal verschillende exposities ingericht. Albert Van Der Weide maakt een ruimtelijke opstelling op basis van minimalistische 'klare lijn'-tekeningen in ons filiaal in metrostation Weesperplein. Willem Claassen (op de foto ziet u zijn Wheelbarrow Graveyard) plaatst in metrostation Wibautstraat een humoristische installatie die de term underground eer aandoet. De Inkijk in metrostation Waterlooplein tenslotte wordt (letterlijk) gevuld door een luchtig, maar visueel gezien nogal heavy werk van Aldo Kroese. Wij verheugen ons alvast op de eindresultaten, die vanaf morgenavond in volle glorie te zien zullen zijn.

space is the place

De Engelstalige begeleidende tekst bij de tentoonstelling The Dark Universe in NASA (onderdeel van Sonic Acts 2013) spreekt van kunstwerken that use light and sound to seduce and confuse the senses, works that explore the boundaries of our perception. Daar is geen woord van gelogen. De expositie, met werken van kunstenaars uit binnen- en buitenland, begint evenwel vrij ingetogen: Revolver van HC Gilje is een cirkelvormig object van zo'n anderhalve meter doorsnee dat op ooghoogte middenin een vierkante ruimte hangt. Aan de binnenkant van het object, dat nog het meest aan een grote fietsband doet denken, 'lopen' drie rijtjes LED-lampen (resp. rood, wit en blauw) elk in een ander tempo. Het werk genereert lange schaduwbanen in talloze kleuren op de witte muren. Hèhè... eindelijk eens een goed LED-werk dat om kleurverandering draait!

Een ruimte verderop zien we de videoprojectie Event Horizon (foto) van Matthew Biederman op een enorm scherm: enorm heldere kleurvlakken wisselen elkaar af en 'treffen' elkaar in het midden van het beeld, alwaar een soort horizon ontstaat. Het werk kent duidelijk een intern soort logica maar geen verhaal: het gaat primair om de sensatie die al die kleurvariaties genereren. Was Mark Rothko een videokunstenaar geweest met toegang tot de techniek van onze tijd, dan hadden dit zijn colour fields kunnen zijn. Magnifiek. 

En dan moet het klapstuk nog komen: Citadels van Matthijs Munnik is... ja, wát eigenlijk? Een soort beeldscherm (of is het een lichtbak?) spuugt een grote hoeveelheid stroboscopisch licht een witte ruimte in, in ontelbare kleurvarianten en in een krankzinnig tempo. Onze netvliezen kunnen die eh... weelde niet aan en maken er zelf abstracte patronen van: blokjes, lijnen, rasters, honingraten, elke seconde een nieuwe variant, niet alleen op het scherm maar ook op de muren, op de vloer, op het plafond. Die krankzinnige patronen zijn overal! Er valt niet aan te ontsnappen, we zien ze zelfs met gesloten ogen! Whaahhh!!! Is dit nog kunst? Of is dit een op hol geslagen XTC-trip? En maakt dat wat uit? Het is eng en fascinerend tegelijk, het is op een volstrekt idiote manier lekker.

Er zijn nog veel meer kunstwerken, en ze zijn stuk voor stuk de moeite waard. Speciale vermelding verdient ook de muziek, of beter gezegd het geluid bij het gros van de bijdragen. Geen melodie, geen ritme, geen herkenbaar muziekinstrument... wat we horen is even abstract en ongrijpbaar, even basaal en puur als wat we zien. Dat geluid is met momenten fijn hard en lijkt overal vandaan te komen, waardoor we na enige tijd niet meer weten of het bij het ene of bij het andere kunstwerk hoort. The Dark Universe is, hoewel er ook meer 'duister' werk te zien is, een feest van licht en geluid. Een space odyssey voor ogen en oren. Gun uw zintuigen die trip! Te zien t/m 24 februari a.s.

extralux

Komende week is het alweer drie maanden geleden dat Paul Baartmans zijn lichtinstallatie LUX opbouwde in de nok van verzamelgebouw De Borneohof aan het Javaplein. Dat betekent dat de periode dat het project zou duren 'officieel' bijna voorbij is. Maar ja, het werk functioneert nog steeds prima. Het staat niemand in de weg. Het stroomgebruik is te verwaarlozen. En waarom zouden we de Indische Buurt zo'n mooi kunstwerk niet een maandje extra gunnen? Wij van Polderlicht hebben nu eenmaal een groot hart...

LUX wordt geprolongeerd tot ergens in de tweede helft van maart. Gelegenheid genoeg dus om nog eens te gaan kijken: als het stevig waait is het effect het mooist. Zoals ook te zien op deze videoimpressie (klik op Lux.mov).

raw & re: rotterdam

 

Rotterdam wordt deze week overspoeld door een onuitputtelijke stroom curatoren, kunsthandelaren, verzamelaars, galeristen, kunstenaars en liefhebbers die ettelijke kunstbeurzen bezoeken, van het sjieke Art Rotterdam via het wat alternatievere Raw Rotterdam tot de ons-soort-mensen-beurs Re:Rotterdam. Wij trappen twee intensieve dagen kunstkijken af met wat al gauw hét hoogtepunt blijkt: een bezoek aan Verwoest Huis Bloemhof. Marjan Teeuwen zaagde de muren uit een sloopwoning, kantelde de plafonds en bouwde nieuwe binnenmuren door oud en nieuw bouwmateriaal te stapelen. Aldus ontstond een surrealistische, massieve, schots en scheve constructie die de wetten van de zwaartekracht en de bouwkunst op alle terreinen lijkt te tarten. We beklimmen het (gelukkig onaangetaste) trappenhuis met enigszins knikkende knieën en staan paf. Waar de legendarische Gordon Matta-Clark (noodgedwongen) ophield, gaat Teeuwen verder... véél verder. 

Dan is het tijd voor Raw Rotterdam, net als vorig jaar bestaande uit een beursgedeelte en een thema-expositie. Het thema is dit jaar één van onze grote liefdes: China. Een erg intrigerend werk is Shanshui, een videowall van Geert Mul, waarin klassieke Chinese waterverfschilderijen in elkaar overvloeien. De schilderijen zijn gespiegeld, en zo ontstaan kleurrijke Rorschach-vlekken vol watervallen en bamboebladeren: een effect wellicht, maar het werkt geweldig. Ondanks het vele goede werk maakt deze China Expo als geheel niet zo'n indruk als die ijskoude, duistere, enigszins gothic (en veel grotere) tentoonstelling van vorig jaar, één loodsgebouw verderop. Daarvoor is het dit keer toch wat braaf, wat te sfeervol wellicht... in elk geval minder raw.

Bij het beursgedeelte van Raw uiteraard veel koopkunst: schilderijen, tekeningen, wandobjecten etc... hiér vinden we geen potentiële Inkijk-gegadigden, en dat is toch een beetje waar we voor komen. Ook hier de nodige verrassingen, zoals de uiterst minimale installatie 04:25 PM van Veerle Thoben, een projectie van een lichtvlek op en langs een wit canvas... menigeen liep eraan voorbij, had amper in de gaten dat ook dit een kunstwerk was, maar wij hebben een tijdje geïntrigeerd staan kijken. We ronden de dag af met een bezoekje aan de Re: Rotterdam kunstenaarsdisco. De muziek is te slecht voor woorden maar het bier smaakt ons uitstekend.

 

De tweede dag staat geheel in het teken van Re: Rotterdam, dit keer in een zo mogelijk nóg sfeerlozer leeg kantoorgebouw, aan de Blaak. We beginnen bovenin, op de elfde etage, en werken ons van daaruit gestaag naar beneden. Er is veel werk dat we erg goed vinden en er is veel werk dat ons niet raakt en/of dat we niet begrijpen. En er is veel werk waar we vandaag simpelweg geen geduld voor hebben. Daarvoor is het allemaal gewoonweg te veel. Héél veel. Met als resultaat dat we pas na zeseneenhalf uur (!) het pand weer uitrollen.

Maar we klagen niet, hoor! Zowel op Raw als op Re: komen we talloze Inkijk- en Polderlichtkunstenaars tegen, waarvan we sommigen al in geen járen meer hadden gezien of gesproken. Dat maakte die twee daagjes Rotterdam niet alleen extra intensief maar ook uiterst gezellig. En het belangrijkste: we 'boeken' een paar hele goede installaties/kunstenaars voor in de Inkijk. Volgend jaar weer!

de stem des volks [2]

De spoortunnel aan de Tugelaweg in Amsterdam-Oost is de groezeligheid zelve, waar talloze streetartists vandalen hun sporen hebben achtergelaten. Heel goed dus dat het stadsdeel heeft besloten er een hoogwaardig lichtkunstwerk te laten plaatsen. Uit enige tientallen inzendingen zijn er twee gekozen en die worden nu ter stemming gebracht onder de lokale bevolking. Los van de vraag of je met zo'n (schijn-)democratische poll de verbondenheid van de omwonenden met een dergelijk kunstwerk daadwerkelijk kunt vergroten, het gaat hier -net zoals bijvoorbeeld bij verkeerstechnische ingrepen- toch om deskundigheid? Als je als stadsdeel hier talloze uren over zit te vergaderen kun je toch net zo goed metéén het beste ontwerp uitkiezen? Haal er desnoods een paar deskundigen 'uit het veld' bij. Daar hadden wij van Polderlicht best wat voor gevoeld... Trouwens, lang hadden we niet nodig om uit de twee voorgestelde ideeën te kiezen: van veranderende kleurtjes zijn we dankzij het Amsterdam LED Light Festival immers voorgoed genezen.

de moeite WAARD!

Gisteravond togen we naar een voormalige pillenfabriek op een stervenskoud industrieterrein om gehoor te geven aan bovenstaande uitnodiging. We verwachtten één, misschien twee zaaltjes met daarin veertig 'waarde-artikelen', elk voorzien van een stukje tekst. Wat we aantroffen is een immens ateliercomplex vol grote witte ruimtes waarin de ingeleverde objecten verspreid staan opgesteld en -verrassing!- in vrijwel alle gevallen met kunstwerken van de drie organiserende kunstenaars zijn gecombineerd. En dat pakt bijzonder goed uit. De objecten, de teksten, de kunstwerken en de ruimtes gaan op allerlei manieren allianties met elkaar aan, zonder dat de (emotionele) impact van de objecten daar ook maar een fractie onder lijdt. Integendeel, de gevarieerde opstelling maakt dat het laatste object net zo 'binnenkomt' als het eerste.

De entree voor deze 'waardevolle tentoonstelling' is gratis; een catalogus met alle getoonde objecten en teksten (nee, helaas niet de kunstwerken) is verkrijgbaar voor slechts zes euro.

licht (en rook) in de kapel

Nee, het is geen kerkje op de foto, ook al heet het in de volksmond De Kapel. Het fraaie houten bouwsel uit 1687 was in het verleden ondermeer raadhuis en school, en is hét visuele middel- en ijkpunt van Durgerdam. Na jarenlange leegstand en ernstige verkommering wordt het pand momenteel gerenoveerd. Een heuglijk feit dat de Durgerdammers gaan vieren met lezingen over De Kapel, muziekavonden met liedjes over De Kapel, creatieve workshops met De Kapel als inspiratiebron en ongetwijfeld gezellige bijeenkomsten waarbij er een goed glas gedronken wordt op De Kapel...

Vandaag plaatsten wij van Polderlicht, om al die Kapel-activiteiten wat extra glans te geven, een decoratieve lichtinstallatie in het gebouw. Vanaf nu schijnt er 's avonds een mysterieus blauw licht in de klokkentoren en exact om de vijftien minuten komt er een stoot blauwe rook uit. Die tijdspanne van een kwartier is van belang omdat de rook op symbolische wijze het luiden van de gietijzeren klok moest vervangen, dat al járen niet meer had geklonken. Vandaag echter merkten we (van zéér dichtbij) dat de aannemer de klok weer aan de praat heeft gekregen. Daarmee valt het 'conceptuele' aspect van onze installatie enigszins in het water. Aan de andere kant: dat er een nieuwe toekomst voor De Kapel zit aan te komen valt nu nóg meer op. En daar gaat het uiteindelijk om.

de stem des volks

Niet om elitair te klinken of zo, maar weet u waar wij nou werkelijk niéts mee hebben? Met 'het publiek' een kunstwerk laten kiezen voor in de openbare ruimte. Voor je het weet bepalen het aantal facebook-vrienden van de kunstenaar en/of het leuke snoetje van zijn concurrente tegen welk kunstwerk we nog tientallen jaren aan moeten kijken. Waar we óók helemaal niets mee hebben is met het Nederlandse Lied. Met zogeheten 'kleinkunst'. Met Mokums eigen knuffel-bohemièn Ramses Shaffy. Geeft niks, eenieder zijn smaak.

Waar wij wat mee hebben is lichtkunst. Waar wij wat mee hebben zijn Amsterdamse metrostations. En dus volgen we van een afstandje het Ramses Shaffy Art Project, de 'verkiezing' van een Shaffy-gerelateerd kunstwerk in het komende nieuwe metrostation Vijzelgracht. Marjan Laaper is de enige van de drie genomineerde kunstenaars met een voorstel voor een licht-kunstwerk. Haar ontwerp bestaat uit gekleurde 'metrolijnen', gemaakt van LED-lichtjes, die langzaam oplichten, elkaar kruisen en verbindingen vormen. Iedere lijn staat voor een persoon die belangrijk was in het leven van Ramses Shaffy. Samen vormt dit 'metrostelsel' een portret van Shaffy. Dat zou er wel eens heel fraai uit kunnen gaan zien. U kunt tot 16 februari hier uw stem uitbrengen.

the moment I opened my eyes I began to go blind... again

Wellicht een kleine troost voor wie het tijdens polderlicht@home heeft gemist: 'lichtlaboratorium' The Moment I Opened My Eyes... van Marc Barreda is komend weekend nog te zien in galerie outLINE aan de Oetewalerstraat. Zaterdag en zondag kunt u er terecht van 14.00 tot 17.00 uur; de kunstenaar is dan zelf aanwezig. Zondag is er aansluitend een feestelijke afsluiting; die duurt van 17.00 tot 19.00 uur. En dan gaat het licht écht uit...

linekes lijnenspel

Het leven is een spel en Lineke Hansma-Imthorn houdt van spelen. Met materialen uit de bouwmarkt, met kleurtjes van de Praxis, en met whatever ze aantreft op de ruimte waar ze aan het spelen slaat. Zo ook bij de (naar Gamma-verfkleuren genoemde) installatie Hemel Blauw & Heavy Oranje in Etalagegalerie Inkijk in metrostation Weesperplein; er was weliswaar een tekening, een vooropgezet plan, maar dat werd letterlijk doorkruist door de buigzame plastic electriciteitsbuizen die Lineke ter plaatse aantrof. Het basisidee bleef gehandhaafd maar werd spontaan, á l'improviste, van een 'lijnenspel' voorzien. Denk nou niet dat Lineke zómaar wat doet: het werk is geïnspireerd door en vormt een soort van commentaar op de zich alsmaar voortslepende renovatiewerkzaamheden in Amsterdam in z'n algemeen, en die van het metrostelsel in het bijzonder. Vandaar dat wij in die zilverkleurige bal, die daar op dat heavy oranje net ligt te balanceren, al gauw een slopersbal meenden te herkennen.

En dat deed de gedachten nog eens uitgaan naar de Red De Metrokunst-actie, het spontane publieksprotest (met de befaamde slopersbal van Jan Sierhuis als logo) tegen het renoveren slopen van allerlei (typische jaren '70-)kunstwerken in de ondergrondse metrostations aan de Oostlijn, waaronder ook werk van Opland, Sandberg en vele anderen... Die actie is, zo hebben we via-via mogen vernemen, succesvol gebleken: de betrokken partijen (gvb, gemeente, aannemers enz.) hebben hun plannen opgeschort en besloten om de kunstwerken vooralsnog zoveel mogelijk te respecteren en niet verder aan te tasten. En zo hoort het, nondeju!

сюда приходят русские!

Groot alarm! Rood alarm! Het is menens! Russische atoombommen zijn onderweg naar Amsterdam! Ook de Amerikanen hebben de rode knop ingedrukt; Yankee-kernkoppen zijn als finale vergelding op weg naar Moskou, maar dat zal ónze mooie stad niet meer redden... Snel! Er is maar één kans om het vege lijf te redden! Grijp kind en kat en haast je naar metrostation Wibautstraat! Achter die rode deuren zijn we veilig! We gaan de schuilkelder in!

Wat is dat toch met de Inkijk in metrostation Wibautstraat? Na het (bijna) levenloze, post-apocalyptische landschap van Sven Jansen en de ongehoorde death-metal van knekel-kollektief Gorgelrot is er opnieuw een installatie te zien met dood en verderf als thema. Ruimtelijk vormgever Bas Peeters liet zich inspireren door de tweede, verborgen functie van het metrostation als atoomschuilkelder. Het resultaat is een onheilspellende rode hemel waarin straaljagers en kruisraketten langs scheren. Op de grond rukken soldaten van het Rode Leger op. Zoals bij zovelen, is de Koude Oorlog voor Bas een herinnering uit zijn kindertijd. Wellicht is zijn installatie daarom, achter de schermen, grotendeels met speelgoed opgebouwd.

η παρούσα ματιά στο παρελθόν

Het heden kijkt naar het verleden in Ro Hagers' intrigerende sculptuur Oppositie Infinity. Het mooi gemaakte, uit piep- en purschuim opgetrokken, levensgrote beeld is een eigentijdse interpretatie van het beroemde Griekse beeld de Wagenmenner van Delphi uit ca. 475 voor Christus. Ro's interpretatie staat op één uiteinde van een geïmproviseerde 'wip' zoals kinderen die kunnen maken van een plank op een wiel. Het andere uiteinde van de wip is leeg, maar -zo wordt gesuggereerd- daar ziet 'ons' beeld zijn befaamde voorevenbeeld uit het verleden. Die wip vormt dus de link tussen de eigentijdse en de klassieke sculptuur - en daarmee tussen het nu en het toen. Het heden kijkt naar het (onzichtbare) verleden; het vergankelijke naar het (onzichtbare) oneindige; het leven naar de (onzichtbare) dood... ze houden elkaar in een wankele balans, zo wankel als een geïmproviseerde 'wip' zoals kinderen die kunnen maken van een plank op een wiel...

Sinds gisteravond is Opposite Infinity, tesamen met twee andere filosofisch geladen werken van Ro Hagers, te zien in onze Etalagegalerie Inkijk in metrostation Waterlooplein. We hebben niet de illusie dat de gemiddelde (en dus gehaaste) passant en passant de tijd zal nemen om de levensbeschouwelijke achtergronden van de werken tot zich door te laten dringen - en dat was dan ook geen overweging bij de keuze om ze te programmeren. De werken 'werken' namelijk ook op puur visuele kracht. In weerwil van het eigentijdse materiaalgebruik ademen ze een klassieke sfeer (daar zijn ze weer: heden en verleden!) die op een vreemde-maar-wel-lekkere manier botst met de no nonsense-omgeving van het metrostation. Te zien t/m 1 maart a.s.

gorgelrot has left the building...

Raaawk! Met grote verslagenheid melden wij van Etalagegalerie Inkijk het verscheiden van het knokige gezelschap Gorgelrot. Twee maanden geleden herrezen zij uit het graf, maar na de Amsterdamse underground te hebben geteisterd met ongehoord brute death-metal, gaven zij gisteravond opnieuw de zieke geest. Het einde kwam niet geheel onverwacht; het gemis is desondanks groot. Zij zullen worden herinnerd als de zielloze, morbide rotzakken die ze waren. Er is géén gelegenheid om te condoleren....

Dit weekend wordt er druk gesleuteld aan nieuwe exposities in onze drie Inkijken: een ijle installatie van Lineke Hansma-Imthorn, een mythische sculptuur van Ro Hagers en een 'atoom-installatie' van Bas Peeters. Te zien vanaf komende maandagochtend.

terugblik@home [1]

Al 54 jaar zit Leeshal Oost in de Commelinstraat. De winkel van Hans ter Horst is van boven tot beneden volgestouwd met tweedehands boeken en tijdschriften. Detectives, science fiction, thrillers, literatuur, strips,  'mannenbladen'... meterslange rijen met titels, titels en nog meer titels. Videokunstenaar Rachel de Boer besloot -om recht te doen aan de manier waarop de meeste mensen in deze winkel plegen te kijken- kijkdoosjes te maken met een kijkgat ter grootte van de rug van een boek. Elk doosje bevatte een 'literair' verhaaltje in die typische, uitgebeende, grafische De Boer-stijl, aangelicht met minuscule lampjes. Rachel verspreidde negen van deze doosjes door de winkel. Polderlicht-bezoekers zochten ernaar zoals reguliere klanten naar een Stephen King of een Baantjer.

terugblik@home [2]

Pastoor Leo Nederstigt wilde best meedoen als gastheer, maar had dan wel wat aanvullende ideeën over hoe de middagen bij hem moesten verlopen. Leo wilde enkele mensen die hij vanuit zijn functie heeft leren kennen, asielzoekers illegalen vluchtelingen zonder werk, koffie laten verkopen aan ons publiek en ze zo een paar broodnodige euro's bij laten verdienen. En dus kreeg iedere polderlicht-bezoeker een kopje koffie en een kerstkransje aangeboden en gingen Delano en zijn vrienden na afloop van de middag elk met een paar tientjes terug naar huis de opvang. Zo werd 'gastvrijheid' naast een basisingrediënt ook een thema van polderlicht. De video-installatie van eddie d sloot daar mooi bij aan: elke keer als er iemand een voet op het Welkom-matje zette, sprak een nieuwslezer(es) op een TV-tje de woorden Goedemiddag. Of Bon matin. Of Good afternoon.

In de woonkamer een tweede eddie d-werk: op de forse breedbeeldtelevisie in de hoek van de kamer was een vaasje bloemen te zien, plastic bloemen in zo'n vaalgroen jaren '70-vaasje dat wonderwel pastte in Leo's wat morsige vrijgezellenflat. Zo af en toe wankelde het vaasje maar het viel steeds nét niet om. Sommige koffiedrinkende bezoekers vonden het minimale werkje helemaal niks, anderen bleven gefascineerd kijken; de pastoor sprak verrukt van 'een metafoor voor de broosheid van het bestaan'.

terugblik@home [3]

Het videofilmpje Eurodrummer van de Britse kunstenaar Tom Milnes draait om een aantal op ware grootte in keramiek nagemaakte Euroshopper-produkten. In de produkt-imitaties zitten sensortjes die een sample-apparaat aansturen. Als we Tom met een drumstokje op het blikje ham zien tikken, horen we een vervormd "Ham!", als hij op de appelstroop slaat, horen we "Appelstroop!", etc. Tom speelt een 'drumsolo' en het resultaat is een ware wirwar van produktnamen die klinken. Het resultaat is op een hele charmante manier uitermate lullig. De film draaide in de woning van Leny; haar open keuken was de ideale setting met al dat Euroshopper-spul op tafel, op het aanrecht, op de magnetron, in het keukenkastje...

By the way, die Euroshopper-produkten mochten we lenen van de Albert Heijn aan de Linnaeusstraat. "Terugbrengen heeft geen haast", zei de bedrijfsleidster, "dat spul blijft járen goed."

terugblik@home [4]

Lampen genereren niet alleen licht maar ook warmte. Een aantal piepkleine minirobotjes-met-één-Volt-zonnecellen worden levende organismes in de performance van Marion Traenkle. De kleine wezentjes bewegen allemaal nét even anders en lijken elk een eigen karakter te hebben; de één draait sloom rond, de ander doet dat wat nerveuzer. Elk robotje is voorzien van 'parapluutjes' van kleurfolie in verschillende tinten. Marion plaatst ze één voor één op de warme glasplaat van een overhead-projector; ze beginnen meteen te bewegen en tegen elkaar aan te botsen, en genereren tegelijkertijd een kleurrijk Schauspiel op de muur, met een basale, enigszins Míro-achtige beeldtaal.

terugblik@home [5]

In het huis van Koen en Maura klinkt muziek. Chinese muziek. Die blijkt afkomstig van de video-installatie van Anne Verhoijsen, waarop we een aantal Chinezen in de buitenlucht zien stijldansen. Een dagelijks verschijnsel in China en in die zin niet heel opmerkelijk, maar wat Anne frappeerde, en wat ze met de video wil laten zien, is het contrast tussen Chinese muziek enerzijds en de Westerse manier van dansen anderzijds. Ze projecteert de film op een aantal 'schermen-met-gaten' van porcelein (China in het Engels), hetgeen een uiterst delicaat resultaat oplevert, wat nog eens versterkt wordt door het bescheiden formaat.

terugblik@home [6]

In principe toont polderlicht@home werken die voor zichzelf spreken, maar een enkel keer is een begeleidende, verklarende tekst geen overbodige luxe. Zo ook bij de sfeervolle glas- en video-installatie van Marc Barreda, The Moment I Opened My Eyes I Began To Go Blind: "Marc Barreda studeerde biologie en stapte vervolgens over naar de (glas-) kunst. In zijn installaties komen beide werelden samen; daarin onderzoekt hij natuurlijke fenomenen – en het 'breken' van licht is er daar één van. U ziet hier een ‘laboratorium’ waarin foto- en filmprojectoren, vergrootglazen en allerlei vreemdgevormde lenzen staan opgesteld. Barreda heeft die lenzen zelf geblazen; de meesten ervan zijn gevuld met water. Tegen de muur worden vervormde lichtvlekken en -flitsen, aura’s, prisma-effecten, halo's etc. in verschillende lichtsterktes geprojecteerd. De projectie is het resultaat van de lichtexperimenten die Barreda deed met de materialen op de rekken."

Het werk was te zien in de prachtige, symmetrische ruimte van galerie outLINE aan het plantsoentje aan de Oetewalerstraat. Ooit de chirurgische vleugel van het Burger Ziekenhuis, en toendertijd voorzien van een pathologisch-anatomische afdeling. Werden hier lang geleden de lichamen van gestorvenen uit elkaar gehaald, nu werd zoiets abstracts als licht ontleed. Overigens blijft het werk nog even staan: op de middagen van zaterdag 12 en zondag 13 januari a.s. opent outLINE haar deuren en is het werk nogmaals te aanschouwen.

terugblik@home [7]

Robert Roelink noemt zichzelf een 'kunstnomade'. Hij woont in een camper, trekt ermee rond en legt aan waar hij aan zijn kunst kan werken. Zijn kunst gaat over politiek en hoe die ons besodemietert, over democratische waarden en hoe die worden uitgehold, en over mensenrechten en hoe die worden geschonden. Maar bovenal gaat zijn werk over de rampzalige manier waarop wij met natuur en  milieu omgaan. Of, om in @home-termen te spreken: hoe wij mensen dat gróte huis, onze aarde, volledig aan het uitwonen zijn.

We vroegen Robert om zijn blow up-camper te laten zien, de opblaasbare versie van zijn eigen 'huis'. De locatie -het voormalige postkantoor aan de Wijttenbachstraat- bleek groot genoeg om nóg een paar werken te plaatsen, waaronder een opblaas-kerk en een 'zee'. Deze zijn, net zoals Roberts andere werken, gemaakt van van (afval-)plastic en plakband en ogen, in tegenspraak met hun zware boodschap, heel licht. Ze zijn ook licht verteerbaar; het ex-postkantoor -net als onze natuur in een verregaande staat van onttakeling- had een prettige, ongedwongen, vrolijke sfeer.

terugblik@home [8]

Gastheer Fred is een verzamelaar, zijn hele huis hangt vol met kunst. Fotografie, grafiek, schilderijen, een lichtobject van Toni Burgering... de muren zijn van boven tot onder vrijwel helemaal bedekt. Waar moet je als videokunstenaar dan nog projecteren? Joost Mellink liet de collectie de collectie, haalde geen één werk van de muren, maar gebruikte het smalle lege randje boven de plint en het blauwgrijze tapijt om zijn verhaal te vertellen. Boven de plint projecteerde hij de zee: bruingrijze golven met witte koppen, kleumende meeuwen tegen een bewolkte hemel... een vertrouwd, Hollands beeld, en op film even rustgevend als in het echie. Onder de plint liep de projectie door; de lage stand van de projector maakte dat het licht over het tapijt scheerde en alleen de topjes van het hoogpolige materiaal raakte. Het resultaat was een oer-beeld in pixels, een perpetuüm mobilé gevat in golvende witte ruis.

terugblik@home [9]

Klein maar fijn. Simpel maar intrigerend. Ingetogen maar indrukwekkend. Alexa Meyerman's videoinstallatie deed het goed in de hoek van Germaine's woonkamer. We zagen beelden van een leeg interieur langzaam over een kartonnen 'maquette' glijden, daarmee steeds andere 'inkijkjes' biedend. En dan, plotseling, verandert het interieur, is het verveloos en vervallen... met donkere deurposten als levenloze ogen. Een steunbalk komt los en zweeft dreigend nét onder het plafond. Vragen komen op. Wordt hier een huis opgebouwd of juist afgebroken? En wat is een huis anders dan een leegte, begrensd door muren met gaten erin? Al met al een spannend werkje...