woensdag 2 januari 2013

terugblik@home [10]


George Degenhart (polderlicht-gastheer en zelf ook beeldend kunstenaar) heeft met zijn kunst afstand willen doen van klassieke kunstvormen zoals het portret, het landschap en stillevens. Door de jaren heen zocht hij met zijn werken naar een steeds grotere mate van abstractie. Zijn objecten en schilderijen vertellen geen verhaal. Het is niet de persoonlijke expressie die hem interesseert, maar een universele ontroering die voor iedereen geldt. Doina Kraal onderzoekt in haar werk juist wél het verhaal, de geschiedenis, het geheim. Het portret, het landschap en bijvoorbeeld bijbelse scènes komen veelvuldig voor in haar werk. Haar manier van kijken en werken staat daarmee haaks op die van George, hetgeen lange, diepgaande gesprekken tussen beiden opleverde.

George bezit een kleine maar fijne verzameling Afrikaanse beelden en die vormde het uitgangspunt voor Doina's polderlicht-bijdrage. Want die beelden, hoe figuratief en verhalend ze in onze Westerse ogen ook mogen overkomen, zijn die niet net zozeer een uiting van een 'universele taal', maar dan vanuit Afrikaans perspectief? Zoals George de werkelijkheid 'blootlegt' door middel van abstractie, zo verbeelden Afrikaanse kunstenaars de matrix achter hún realiteit door middel van hun beeld(-en)taal. Enfin, één en ander leidde tot het 'moeilijkste' werk van de polderlicht-route: een langwerpige houten bekisting met een daarin een Afrikaans beeld, met daarachter een röntgenfoto van datzelfde beeld, en dáár weer achter een dia-projectie van een abstracte interpretatie van het beeld zoals George die gemaakt zou kunnen hebben. Een soort tijdmachine van primitieve figuratie naar 'inzicht' (de röntgenfoto) naar geometrische abstractie... Picasso zou er goedkeurend naar hebben gekeken.

nb Ook voor wie het niet helemaal snapte viel er genoeg te genieten in George's liefdevol ingerichte appartement met zijn Afrikaanse beelden, eigen schilderijen en objecten, kunstboeken en fijne uitzicht op de Dappermarkt.

terugblik@home [11]


Roos van Haaften maakt figuratieve afbeeldingen door kleine 'dingetjes' (spelden, lucifers, stukjes plakband etc) op de glasplaat van haar overhead-projector te plaatsen. Het werk is uiterst delicaat en ligt los op de  projector: één windvlaag of onvoorzichtige hand, en het is verstoord. Vaak spelen vossen een rol: die kleine, slinkse roofdieren die zich 's nachts in de stad wagen, op zoek naar prooi. Zo ook in het werk dat Roos maakte in de hoge, witte ruimte onderin de toren van de Muiderkerk. De projector stond op een verhoging en wie dat wilde (en wie wilde dat niet) kon een ladder opklimmen om naar al die dingetjes op de glasplaat te kijken. En daar wachtte een subtiele verrassing: het hoofd van de bezoeker op de ladder veroorzaakte een schaduw in het beeld en daarin was een tweede projectie te zien, van diezelfde vossen. Net alsof de herinnering aan de beestjes in het hoofd was geprent.

terugblik@home [12]


De vaak geometrische sculpturen, wandobjecten en lichtinstallaties van MMC Schobbe (wij mogen 'Mieke' zeggen) hebben vrijwel altijd een sacrale, bijna religieuze sfeer. En dat gold zeker voor haar polderlicht-bijdrage: een kaars tegen een witte schouw, waar omheen op verschillende afstanden vierkante, transparante plastic bakjes waren gegroepeerd. Iedere minieme luchtverplaatsing zorgde voor een beweeglijk schaduwspel. Oftewel; hoe simpel en raak lichtkunst kan zijn. Het werk riep associaties op met klassieke zonnewijzers, en daarmee met het verstrijken van tijd. Én natuurlijk met het kerst-gedoe waar wij ook dit jaar weer geen tijd voor konden (en wilden) vrijmaken...

terugblik@home [13]


Bezoekers worden onthaald door gastvrouw Ans, een opmerkelijk kwieke dame op leeftijd, en doorverwezen naar de woonkamer, alwaar 'het kunstwerk en de kunstenaar' op hen wachten. De woonkamer is vrijwel geheel verduisterd. Kunstenaar André Pielage vraagt om rustig te gaan zitten in één van de nét zichtbare feauteuils. In het midden van de ruimte hangt een paarse blacklight aan het plafond; daaromheen zweeft een wolk van lichtgevende, groengele puntjes. Dan floept een schemerlamp aan en zet de kamer kortstondig in een relatief schril licht. Dan is het weer donker en is slechts een deel van de lichtpuntjes te zien (fosfor). Als dan de blacklight weer aanspringt is ook de rest van de puntjes weer zichtbaar (fluor). Elk 'stadium' toont andere aspecten van het werk en -voor wie goed om zich heen kijkt- van de ruimte. Een enkeling blijft wel tien minuten geboeid kijken naar dit feeërieke en contemplatieve schouwspel.

terugblik@home [14]


De in het Ruhrgebiet woonachtige Dirk Schlichting maakte een lege, neutrale kantoorruimte door middel van vijf uiterst knap gemaakte lichtobjecten tot één ruimtelijke lichtinstallatie. Elk van die objecten bestond uit drie delen: 1) een lamp, zelf gebastelt van ondermeer een soepblik en het deksel van een koffieblik, hangende aan een dunne ijzeren stang; 2) aan zo'n zelfde stang een perspex plaat(je) met daarop een 'tekening' van stukjes plakband; 3) een projectie van dat lampje, dóór het plexiglas heen, op de gebroken-witte muur.

Wat opvalt is dat de plakband-tekeningen op de plaatjes het negatief zijn van de projecties. De transparante plakband laat licht door, maar de randjes ervan generen strepen op de muur; de matte plakband houdt het licht tegen en veroorzaakt de donkerste partijen. Hier wordt en passant het principe van (analoge) fotografie uitgebeeld... Wat óók opvalt is hoe rudimentair die plakband-plaatjes eigenlijk zijn: we lijken veel meer details te ontwaren op de projectie dan op het negatief staan. Die details vissen we uit ons onderbewuste, uit ons visuele geheugen. En de afbeeldingen? Landschappen en stadsbeelden, verlaten, desolaat. Ergens vertrouwd, maar ook schimmig, ja zelfs huiveringwekkend. Dat komt natuurlijk door dat viesgele licht... en lijken die rafelige strepen niet nét prikkeldraad? Plots lijkt de Tweede Wereldoorlog niet ver weg... óók niet bij die ene, speciaal voor polderlicht gemaakte afbeelding waarop we het nabijgelegen Muiderpoortstation herkennen, waar in de jaren '40-'45 zovele buurtbewoners op de trein zijn gezet...

terugblik@home [15]


Bezoekers staan in een gang en kijken een smalle ruimte in. Het is er pikkedonker en dus is er niets te zien. Jonmar, of één van de andere leden van de woongroep op deze immense zolder-etage, legt uit wat de bedoeling is: maak een foto met uw camera of mobiel en gebruik daarbij uw flitser. Zo gezegd, zo gedaan. En wat zien men op die foto? Een slonzige wasruimte waarin touwtjes zijn opgehangen met daaraan kleine stukjes metaal, die fel oplichten in het flitslicht. En dat is alles... 

Niet iedereen 'vatte' het werk van Navid Nuur. Ging het nou om die reflectie? Om dat ene korte flitsmoment? Om het maken van de foto? Wat is hier nou eigenlijk het kunstwerk: dat wat in dat onooglijke washok hangt of dat wat op het schermpje van ons fototoestel staat? En stel dat de foto het kunstwerk is, had die man dan niet een mooiere achtergrond kunnen kiezen? En hoe zit het eigenlijk met zoiets als eigendomsrechten? Gooit die kunstenaar op deze manier niet zijn eigen ruiten in? Wat is het bijzondere van kunst in een tijd waarin we elk meesterwerk zomaar in twee tellen op ons beeldscherm kunnen toveren? Hoe uniek is een beeld als we het miljoenvoudig kunnen downloaden, sharen en liken? Vragen, vragen, vragen....

maandag 31 december 2012

polderlicht@home in cijfers


Jammer maar helaas: polderlicht@home is alweer voorbij. Even een paar getallen. Driehonderd betalende bezoekers plus deelnemende kunstenaars met aanhang plus loslopende gastvrouwen en -heren; dat betekent gemiddeld zo'n 130 bezoekers per middag. Drie middagen van één tot zes. Vijftien lichtkunstwerken in allerlei stijlen, van overhead-projectie tot interactieve video-installatie. Tien privé-adressen, van statig eind 19e-eeuws tot typische jaren '80 sosjale woningbouw en alles daartussenin. Vijf 'semi-publieke' locaties, waaronder een winkel in tweedehands boeken en een voormalig postkantoor. Acht vrijwilligers die her en der hebben staan suppoosten. Tien liter Glühwein. Vier pakken speculaas. Twee zéér tevreden organisatoren. Oh, en nul klachten.  

We danken onze gastvrouwen en -heren, kunstenaars, vrijwilligers, sponsors en alle andere betrokkenen voor hun vertrouwen, hun enthousiasme en hun soms tomeloze inzet! Het was ook dit keer weer een feest om met zoveel, zó betrokken mensen te mogen werken. Wij wensen eenieder een lichtend 2013!

zondag 30 december 2012

nog één dag...


De tweede polderlicht@home-middag verliep zo mogelijk nog beter dan de eerste. Dat lag vooral aan het weer: het leek wel voorjaar! De weersverwachtingen voor vandaag zijn weliswaar wat minder gunstig, maar als er geen rare dingen gebeuren mogen we van een geslaagde editie spreken, die zich kan meten met de voorgaande twee. En ja, vandaag is de laatste dag van de laatste polderlicht@home... en dat stemt -naast alle vrolijkheid- ook wat weemoedig. Vooral als er dit soort berichtjes binnenkomen: "Gefeliciteerd met een geslaagde Polderlicht@home in de Dapperbuurt! Ik vond het erg leuk. Ook het gluren-bij-de-buren- aspect dat erbij zit maakt het heel spannend. Met mijn zoontje heb ik tien locaties bezocht. Een hele prestatie voor een bijna vier-jarige. Hij heeft zich goed gedragen. In het begin vroeg hij een beetje afwachtend: ‘wat is kunst?’ Na een paar locaties had hij het door en kon hij echt genieten van de installaties."

zaterdag 29 december 2012

halverwege@home


Vandaag alweer de tweede van drie uitverkochte polderlicht@home-middagen. Door alle opstart-drukte hebben we gisteren zelf maar een deel van de route kunnen 'doen', maar de stemming (b)leek overal opperbest; de kunstwerken zijn gevarieerd qua aanpak en stijl en dus heeft eenieder zo zijn favorieten. Vanochtend kwam er een mailtje binnen waar we erg blij van werden: "[...] Wij hebben erg genoten van de objecten en de gastvrijheid van de bewoners. Een gezellig praatje, toelichting bij het object, een bakje koffie/thee, erg goed en aangenaam. Natuurlijk is het begrip 'mooi' arbitrair, maar dat is dan ook weer het leuke van zo'n activiteit, de gedachtenwisseling over het getoonde. [...] Bedankt voor het aangenaam verpozen; het minder aangename weer heeft daar geen enkele invloed op gehad!"

vrijdag 28 december 2012

licht duisternis in donkere tijden


Allemaal leuk en aardig, die lampjes en lichtjes tijdens (het uitverkochte!) polderlicht@home, maar geen reden om de duistere kant te vergeten. Wat past er beter bij het eind van het jaar dan rotjes? Of beter gezegd: Gorgel-rotjes! Speciaal voor wie dit leest -en voor wie er verder toevallig passeert- speelt het morbide trio Gorgelrot nog één week hun onoirbare én onhoorbare deathmetal in onze eigenste etalagegalerie Inkijk in metrostation Wibautstraat. Raaaawk!!!!

woensdag 26 december 2012

alle begin is moeilijk


Het Amsterdam Light Festival (ALF) steekt haar ambities niet onder stoelen of banken. Het maakt, aldus de ronkende tekst op de plattegrond: "een feest van de openbare ruimte om daarmee bewoners, toeristen, professionals en belangstellenden te inspireren [...] met een onomstotelijke internationale uitstraling [en] met een forse artistieke ambitie." En het moet gezegd worden: op een aantal vlakken maakt het ALF haar streven helemaal waar. Zo is haar kroonjuweel de Illuminade-route zó goed aangegeven -met rode lampjes, lichtlijnen, richtingsborden en suppoosten van vlees en bloed die de weg wijzen- dat alleen de grootste sukkel nog kan verdwalen. En dan die locaties! De Hermitage, de Hortus, het Scheepvaartmuseum, het dak van NEMO... de ene plek is nog mooier dan de andere. Maar ja, dan is er ook nog de kunst...

Eén van de beginselen van het ALF is duurzaamheid. Dat betekent dat er veel aandacht is voor kunst met LED-licht. En wat kan je goed met LED-licht? Kleurtjes maken! Met als resultaat dat liefst de helft van de werken als belangrijkste eigenschap heeft dat ze voortdurend van kleur veranderen... en dat is het dan wel zo'n beetje. Je zou bijna gaan denken dat die LED-techniek nog in de kinderschoenen staat. En dat gevoel wordt nog eens versterkt door wat verreweg het aardigste werk van allemaal is: Light As A Draftsman van Andrea Dröes, een soort toverlantaarn in een plantenkas die gebruik maakt van slechts één ouderwetse huis-tuin-en-keuken-gloeilamp, en die daardoor een warme, analoge 'toon' heeft die we verder nergens meer tegenkwamen. Andere werken die ons bevielen zijn de prettig on-pretentieuze videoprojectie The City Of My Dreams van het Portugese gezelschap Ocubo (videomapping met kindertekeningen) en het interactieve Light / House van kunstenaarscollectief Blauwe Uur (een houten frame-werk in de vorm van een grachtenpand, met daarop talloze bewegende lichteffecten, zie foto), maar voor het overige is het gebodene, als u het ons vraagt, zowel visueel als inhoudelijk nogal mager.

Het Amsterdam Light Festival heeft het in zich om met de jaren een evenement te worden met het niveau van het Eindhovense Glow, maar dan dienen er nog een paar fikse stappen te worden genomen. Nou zijn wij maar een kleine organisatie die overwegend kleinschalige(r) projecten neerzet, maar mogen we de mensen van het ALF een tip geven? Blaas de volgende keer wat minder hoog van de toren en zet een gevarieerder, artistieker en vooral gedurfder programma neer. Er is helemaal niets mis met het willen bereiken van een groot publiek... maar neem dat publiek dan wel wat serieuzer.

uitverkocht!

Er zijn helaas geen kaarten meer verkrijgbaar voor polderlicht@home!

maandag 24 december 2012

polderlicht@home: nog vier dagen ...and counting


Op dit plaatje ziet u een detail van één van de (licht-)kunstwerken die afgelopen weekend ergens in de Dapperbuurt zijn opgesteld in afwachting van polderlicht@home. Het plaatje is sfeervol, spannend, maar zegt eigenlijk nog niet zoveel... het is dan ook bedoeld als teaser. Want wat er over een paar dagen allemaal te zien zal zijn houden wij liever nog even onder de pet. Vooruit, nog een tipje van de sluier: tijdens deze editie is werk te zien dat kleiner is dan voorheen, maar ook werk dat veel, héél veel groter is...

Zoals al eerder vermeld is de vrijdag geheel uitverkocht. Voor de zaterdag geldt inmiddels bijna hetzelfde: daar zijn nog twee kaarten voor verkrijgbaar. En voor de zondag nog zeven...

vrijdag 21 december 2012

raam der (on-)mogelijkheden


Het leven bestaat uit méér dan dwangmatig funshoppen en futloze 'feest'-dagen, nietwaar? Zo waren uw nijvere lichtkunst-watchers gisteravond in het zuiden des lands, in het rustieke centrum van Sittard om precies te zijn, om daar het (licht-)kunst-in-leegstaande-etalages-project Window of Opportunity te aanschouwen: een kunstproject dat bedoeld is om het winkelende publiek aangenaam te verrassen en daarvoor een dertiental kunstenaars en designers heeft aangetrokken.

Lichtkunst organiseren in winkelstraten die, naast de gebruikelijke lichtreclames en helverlichte etalages, ook nog eens zijn opgetuigd met talloze fel flikkerende kerstlampjes en andere feestattributen, dat is eigenlijk bij voorbaat een verloren strijd. Waar je al helemáál geen toeschouwers mee trekt, is het afplakken van de etalages en daar een kijkgat ter grootte van een brievenbus in uitsparen. De 'doelgroep' is weliswaar in grote getale aanwezig maar rent met volle tassen van winkel naar winkel, zonder ook maar één keer te kijken... en we kunnen ze niet helemaal ongelijk geven, want het regent, het waait en het is hartstikke koud. 

We zien een paar etalages met design-lampen. Aardig, maar geen lichtkunst. We zien een (te) vage videoprojectie achter museum Het Domein. We zien twee werken achter genoemde 'brievenbussen', waaronder een charmante video-installatie van Jeroen Wagemans. We zien een mooi ingetogen werk van Bert Vredegoor, dat helaas heel erg te lijden heeft onder het reclamebord dat erboven hangt. We zien het werk van meervoudig Polderlicht-deelneemster Tamar Frank: een installatie (foto) van smalle houten latjes met daarachter LED-licht. De geometrische (kruis-)vorm van het werk refereert aan de talloze bewijzen van het religieuze verleden die Sittard rijk is. Het licht verandert heel, héél langzaam van kleur, zó langzaam dat het eerder aan je ogen lijkt te liggen dan aan de lampjes. Een contemplatief werk, eenvoudig getiteld Lichtschaduw, en verreweg het beste dat Window of Opportunity te bieden heeft. Althans, voorzover we dat kunnen beoordelen... want het werk van die andere 'Polderlicht-veteraan', Peter Vink, hebben we niet gezien. Wel gezocht maar niet gevonden. Na drie keer voor niks* in de snerpende wind die stomme straat op en neer te zijn gelopen hebben we het maar opgegeven en wilden we nog maar twee dingen: iets warms in onze maag en naar huis. Doehoei Sittard!

*) Naderhand blijkt het werk van Peter Vink niet in een raam maar onder in een kelder te staan... had dat nondeju niet even op het plattegrondje kunnen worden aangegeven?

de polderlicht@home-vrijdag is uitverkocht!

En voor de zaterdag en zondag is er nog slechts een zéér beperkt aantal kaarten te krijgen.

maandag 17 december 2012

80%


Eind volgende week gaat de derde en laatste editie van polderlicht@home van start. De voorbereidingen verlopen gestaag en volgens planning en ook met de kaartverkoop gaat het uitstekend: zo'n tachtig (80) procent van de beschikbare kaarten is inmiddels gereserveerd/verkocht. Voor de vrijdag resteren er nog precies zes (6) kaarten, voor de overige dagen gemiddeld dertig (30) stuks. Dat schiet lekker op! Dus mocht u alsnog willen reserveren, wacht dan niet te lang en stuur een mailtje. Vermeld daarin voor welke middag (vrijdag 28, zaterdag 29 of zondag 30 december) en voor hoeveel personen u wenst te reserveren. Tot Polderlicht!

dinsdag 11 december 2012

december lijstjesmaand



 ...en daar zijn ze weer: jaarlijstjes. Ieder zichzelf respecterend muziek- of filmblogger presenteert zijn of haar 10, 20 of 50 'beste' van het bijna voorbije jaar. Wij blijven niet achter, gewoon, omdat het leuk is om terug te kijken en al dat meer en minder moois nog eens te overdenken en naast elkaar te zetten. Die briljante film X waar we in februari zo enthousiast over waren, wat is daar van blijven hangen? En die meesterlijke plaat van Y, luisteren we die nog wel eens? Wat staat ons nog bij van expositie Z behalve de geweldige locatie? Wij van Polderlicht presenteren -voor wat het waard is- onze favorieten van 2012...

Bioscoopfilms:
1. Once Upon A Time In Anatolia (Nuri Bilge Ceylan)  | 2. Holy Motors (Léos Carax)  | 3. Meek's Cutoff (Kelly Reichardt)  | 4. Amour (Michael Haneke)  | 5. Laurence Anyways (Xavier Dolan)

Muziekoptredens/elpees:
1. Doomsday Student @ Winston Kingdom, Amsterdam (foto)  | 2. Swans: The Seer (lp)  | 3. Xiu Xiu - @ OT301, Amsterdam  | 4. Alexander Tucker: Third Mouth (lp)  | 5. Cannibales et Vahinés + Jos Ex @ Occii, Amsterdam

Exposities:
1. Present Forever, parkeergarage Klieverink, Amsterdam  | 2. Hear It!, Trouw Amsterdam  | 3. Afterlife, begraafplaats De Nieuwe Ooster, Amsterdam  | 4. Raw Rotterdam, Rotterdam  | 5. Het Strijp-gedeelte van Glow, Eindhoven

...en verder: het magnifieke locatietheater Mysteries van Marken op -jawel- Marken. De volstrekt idiote unieke plaat Bish Bosch* van Scott Walker, met het verwerken waarvan we nog lang niet klaar zijn. De 'slechtste film ooit', The Room, van en met Tommy Wiseau, goed voor een absurd avondje teksten mee-blèren en lepeltjes naar het scherm gooien (!) Een middagje galerie-hoppen in Hong Kong. En het kortste maar niettemin één van de speciaalste muziekoptredens van het jaar: Dick Polak en Mark Ritsema die twee Mecano-klassiekers speelden ter gelegenheid van de Ultra-expositie in onze eigen Etalagegalerie Inkijk... kippenvel!

* Update 15/12: We mochten ons eh... polderlicht laten schijnen op deze eigenwijze plaat in een triokwartet-recensie op een fijn muziekblog. 

vrijdag 7 december 2012

vanaf vandaag: amsterdam light festival


polderlicht@home: bijna klaar


De route is definitief ingevuld, de plattegrond is naar de drukker. Van de meeste kunstenaars weten we inmiddels wat ze gaan tonen. De flyers zijn grotendeels verspreid, we hebben iedereen in ons mailbestand gespamd en een 'evenement' op facebook aangemaakt. Onze sponsors hebben we een uitnodiging gestuurd. Vrijwilligers die willen suppoosten zijn gestrikt... Eigenlijk zijn we bijna klaar. Op één ding na: uitverkopen. Want er zijn nog kaarten te krijgen: voor de ene dag wat meer dan voor de andere, maar nog zo'n honderd in totaal. U bent dus nog niet te laat! Stuur ons een mail en geef daarin aan voor welke middag (die van vrijdag 28, zaterdag 29 of zondag 30 december) en voor hoeveel mensen (geen limiet) u wenst te reserveren. Tot Polderlicht!

(ingezonden mededeling)


Een project als polderlicht@home kan niet bestaan zonder subsidie, en tegenwoordig ook niet meer zonder sponsors. We zijn in de gelukkige omstandigheid dat we al enige jaren op een aantal vaste instellingen en bedrijven kunnen rekenen. Allereerst zijn daar het Amsterdams Fonds voor de Kunst en stadsdeel Oost, die al meer dan een decennium hun vertrouwen in ons uitspreken, en zonder wie stichting Polderlicht überhaupt nooit van de grond zou zijn gekomen. Polderlicht@home wordt daarnaast -voor het derde jaar op rij- specifiek ondersteund door een drietal bedrijven. Door de vaklui van de Naarden-Bussumse drukkerij Imprimo, die ook in deze voor de grafische industrie zo moeilijke tijden weer iets moois maken van onze plattegrond. Door het in Oost gevestigde filmproduktie- en audiovisueel verhuurbedrijf Phantavision, voor wie de tijden oók wel eens beter zijn geweest en van wie we gratis en voor niks enkele kwaliteitsspullen mogen gebruiken. En door de beste deli van Amsterdam-Oost, Erik's Delicatessen aan het Beukenplein, die de hapjes en drankjes verzorgt van de afsluitende borrel die we organiseren voor onze gastvrouwen en -heren en de betrokken kunstenaars. Lieve mensen, dankjewel!

Update: zojuist hebben we ook het Albert Heijn-filiaal aan de Linnaeusstraat mogen toevoegen aan onze lijst sponsors...

woensdag 5 december 2012

ex-visionair



"Nadat er bekend geworden was / dat er een vijfde landingsbaan bij Schiphol komt;
met de aanvliegroute pal boven Uitgeest / peilde men de stemming in de verdoemde stad..."

tekst: GW Sok | muziek: Ex Orkest 2001(!)

zaterdag 1 december 2012

het walker-universum


Zes jaar na The Drift is Scott Walker terug met een nieuwe plaat: Bish Bosch. Deze nieuwe is wat kaler, schetsmatiger, minder orkestraal/gelaagd, maar ook ritmischer, met meer gitaren, nóg maffere geluiden (scheten!) en met stiltes ín de nummers die even lang duren als die tússen de nummers, waardoor het allemaal nog wat fragmentarischer wordt. En daaroverheen die operateske croon van Walker zelf. U begrijpt: met liedjes heeft dit helemaal niéts meer te maken. De teksten zijn even cryptisch als de muziek, maar dat de heer Walker hier weer duistere terreinen betreedt is duidelijk. Dat doet hij dit keer met opvallend veel (zwarte) humor: If shit were music / then you’ld be / a brassband! Of: Does your face hurt / cos it’s killing me!

Na drie keer intensief luisteren kunnen we Bish Bosch waarschijnlijk nog niet helemaal op waarde schatten, maar wat betekenen termen als goed of slecht nog in het unieke universum van Scott Walker? Bish Bosch is opnieuw een bizarre, gestoorde, donkere, volstrekt onnavolgbare plaat. Misschien wel de eigenzinnigste van 2012, en dat van een 70-jarige! En hier te beluisteren.

donderdag 29 november 2012

donderdag update-dag



1. Toen we begin 2001 begonnen met de organisatie van het eerste echte Polderlicht-evenement in het Polderweggebied, was lichtkunst nog grotendeels een terra incognito. Er was zojuist een klein lichtkunstmuseum in Eindhoven geopend en er gebeurde wel eens wat in Duitsland, maar dat wás het dan ook. Anno 2012 ziet de lichtkunstwereld er héél anders uit: Lyon, Berlijn, Koblenz, Belgrado, Warschau, Tallinn, Eindhoven, Gent... talloze steden hebben nu een jaarlijks lichtevenement. Allemaal grote, publieksgerichte spektakels in al dan niet historische stadscentra, waarbij het vaak meer gaat om city marketing dan om kunst. Het Eindhovense Glow weet tot nu toe een mooie balans te bewaren tussen publieksgerichte bombast en meer integere kunstwerken, maar het Fête de Lumière te Lyon is één grote Efteling cq kermis. Hoe dan ook: lichtkunst leeft meer dan ooit. Oók in Amsterdam. In Oost dankzij onze eigen bescheiden inspanningen, maar nu ook elders in de stad. Zo is sinds enige dagen de tentoonstelling Licht op het IJ te zien in het Muziekgebouw aan het IJ. En volgende week vrijdag opent het zeer grootschalige Amsterdam Light Festival op en rondom de Amstel. Wij gaan het allemaal voor u uitchecken...

2. Architect Peter Geusebroek wilde ons best toestemming geven om een lichtkunstwerk te plaatsen in zijn Borneohof-toren, daar was (we spreken oktober 2011) niet meer dan een kort gesprekje voor nodig. Hij poneerde daar een paar eenvoudige voorwaarden van constructieve aard bij, alsmede de nadrukkelijke wens dat we de buurt op de hoogte zouden brengen van wat we aan het doen waren. Door bijvoorbeeld een informatiebordje op te hangen of zo... Maar waar hang je een bordje als het gaat om een project dat vanuit sommige hoeken tot op grote afstand te zien is? We besloten om een flyer te laten maken en die in de directe omgeving in de brievenbussen te gooien. Zo deden we dat vorig jaar met Peter Vink's werk, en zo deden we dat vandaag met Paul Baartmans' werk. Heus geen straf, struinen rondom het Javaplein...

3. Het polderlicht@home-programma is helemaal rond. De laatste twee namen die eraan zijn toegevoegd, zijn die van videokunstenaar eddie d en van de Duitse installatiebouwer Dirk Schlichting (van wie het prachtige lichtwerk op bovenstaand plaatje, gemaakt voor een soort seinhuisje in het Bochumse Landschaftspark.) We hebben de vijftien adressen en de vijftien kunstenaars middels veel wikken en wegen zo goed mogelijk met elkaar proberen te matchen. Maar we zijn er weer uit. En het wórdt wel weer wat...   

4. Precies een week nadat de voorverkoop voor polderlicht@home is begonnen, zijn we al bijna door de helft van de kaarten heen. Sommige 'klanten' bestellen er vijf of zes tegelijk. Dát schiet natuurlijk lekker op! En dan moeten we onze flyers nog verspreiden... Diegene die dus nog wil reserveren, raden we aan daar niet te lang mee te wachten. Immers: op is op en vol is vol. Stuur een mailtje en geef aan of u op de middag van de 28ste, de 29ste of de 30ste wilt komen. En zet er gelijk even bij voor hoeveel mensen u wilt reserveren!

woensdag 28 november 2012

lux - the movie


Het was afgelopen zondag even spannend, windstoten van 11 Beaufort en nog veel harder rondom de toren van de Borneohof. Maar Paul Baartmans' lichtinstallatie LUX heeft die vuurwinddoop prima doorstaan. Niet dat het werk er onberoerd onder bleef... integendeel: het ging lekker op en neer en vormde -voor wie er oog voor had- een vrolijk contrast met het gure weer. Paul heeft het werk gefilmd en op zijn website gezet. Klik hier en dan op Lux.mov rechtsonder. 

donderdag 22 november 2012

en toen was er licht... polderlicht


De voorverkoop van kaarten voor de derde (en laatste!) editie van ons leuke-kunst-in-leuke-huizen-van-leuke-mensen-project polderlicht@home is gestart. Voor elk van de drie middagen (van 28, 29 en 30 december a.s.) zijn slechts 100 kaarten verkrijgbaar, dus snel reserveren is raadzaam! Dat kan door een mailtje te sturen; vermeld daarin voor welke middag u wenst te reserveren en voor hoeveel mensen. U krijgt zo snel mogelijk een bevestiging alsmede informatie over betaling en het afhalen van de kaarten. Alvast dank!

nb Deze editie van polderlicht@home speelt zich af in de Dapperbuurt, hetgeen betekent dat nogal wat polderlicht-locaties etagewoningen zijn. Soms op de begane grond, soms ook op de derde of vierde etage. Hou er dus rekening mee dat u af en toe een paar trappen op moet. En ook weer af.

woensdag 21 november 2012

luuks


LUX ~ [luuks] ~ 1. (subj.) eenheid om de intensiteit van licht mee aan te geven; 2. -e (subj.) rijkdom; welstand; 3. -e (adj.) smaakvol; elegant; 4. -ueus (adj.) rijkelijk; welvarend; 5. baden in -e (spreekw.) in goeden doen; er warmpjes bijzitten; 6. (titel) cd van Brian Eno [2012]; 7. (naam) zeepmerk van Unilever; 8. (titel) lichtkunstwerk van Paul Baartmans in De Borneohof [2012]

Het werk wordt eind volgende week officieel officieus 'ten doop gehouden', maar is nu al te zien: LUX, de lichtinstallatie van Paul Baartmans in de toren van verzamelgebouw De Borneohof aan het Javaplein in de Indische Buurt te Amsterdam-Oost. Het werk zal daar zo'n drie maanden te zien zijn. LUX is een ingetogen (volgens de maker 'anti-spectaculair') doch beweeglijk lichtspel dat de luxueuze uitstraling van de hooggelegen woning versterkt. Met momenten is het net alsof de bewoner een zwembad heeft laten aanleggen op het dakterras van zijn penthouse. LUX wordt door de wind in gang zet: als het bladstil is lijkt de verlichting egaal, maar hoe harder het waait, hoe levendiger het resultaat wordt. Baartmans heeft zich dus net zozeer laten inspireren door een karakteristiek van de toren als Peter Vink, die vorige winter de architectuur een stukje 'doortrok naar de hemel' met een bijna net zo ingetogen werk. LUX is de tweede van wat uiteindelijk een serie van drie 'ingrepen' moet worden: drie verschillende kunstwerken tijdens drie achtereenvolgende winters.

Met dank aan het Amsterdams Fonds voor de Kunst, Stadsdeel Oost, De Alliantie en Geusebroek Verheij Architecten. Met onze speciale en uitdrukkelijke dank aan bewoner Andy de Geus!

...en meer luuks

Min of meer op hetzelfde moment dat Paul Baartmans ons op de hoogte bracht van zijn voorgenomen titel LUX, was er het nieuws dat Polderlicht-held Brian Eno een cd onder dezelfde naam uit zou brengen. Baartmans' werk staat inmiddels aan; de plaat van Eno is inmiddels uit. Op LUX geen experimenten met beats (zoals op Small Craft On A Milk Sea) of met poëzie (zoals op Drums Between The Bells) maar echte, échte ambient, zoals de meester die ooit zelf heeft uitgevonden. Plink-plonk-pianonoten met perfect gedoseerde attack en sustain, aangevuld met allerlei vage laagjes echo en ander geluid in de verte. Zeventig minuten zonder noemenswaardige veranderingen, maar nooit vervelend. Niks geen zweverig new age-geneuzel, maar 'anti-spectaculaire' kunst met de grote Z van Zen. En zo hoort het.

maandag 12 november 2012

eindhovûûûûh!


Inmiddels een traditie: ons jaarlijkse Polderlicht-uitje naar Glow, hét lichtkunstfestival van Nederland, in 's lands enige echte lichtstad Eindhoven. Met een verwachte 400.000 (!) bezoekers, verdeeld over acht avonden, is Glow een gigantisch evenement. Gelukkig heeft dat de organisatie er nooit toe verleid om alleen voor publieksvriendelijke spektakelstukken te kiezen; die zijn altijd in balans met artistiek meer verantwoorde, (dus) interessantere en (dus) meer integere bijdragen. Dit jaar lijkt het spektakel-aandeel kleiner dan ooit: naar hoe het grote publiek daarop reageert kunnen wij slechts gissen, maar óns hoort u niet klagen.

We beginnen bij Glow-S, een nieuw onderdeel van Glow, op Strijp-S. In één van de mooie, oude industriehallen die het terrein rijk is, heeft stichting Light Art Centre enkele tientallen werken opgesteld  uit de collectie van het voormalige Centrum Lichtkunst In De Kunst: het enige lichtkunstmuseum dat Nederland ooit gekend heeft, en dat twee jaar geleden haar deuren heeft moeten sluiten (iets waar we nog steeds boos en verdrietig om kunnen worden!) Het zijn vooral kleurrijke lichtobjecten uit de jaren '60 en '70, ergens tussen pop-, kinetische en optical art: decoratief, kleurrijk, optimistisch, en op een verfrissende manier pretentieloos... en het is een genoegen om deze kunstwerken (zoals die hierboven, van Johan van Zutphen en Jos Hardeman) weer eens te mogen aanschouwen. In de naastgelegen hal en voor deur staan grote en grotere, voornamelijk eigentijdse state-of-the-art lichtinstallaties. Overwegend erg goed en interessant werk: alleen het Strijp-gedeelte van Glow blijkt de reis vanuit Amsterdam al ruimschoots waard.

Dan wordt het tijd voor de 'echte' Glow-route in de Eindhovense binnenstad. Zoals te doen gebruikelijk worden er ook dit jaar weer nieuwe straten en pleinen aangedaan. Er is weer van alles te zien in uiteenlopende technieken en stijlen. Zo zien we ondermeer een interactief soort video-game met vallende katten (oei! die kunstenaar kan maar beter uitkijken!), een groep enorme, vierkante lampenkappen (Jan des Bouvrie to-the-max) en een verschrikkelijke, über-bombastische projectie op de Catherinakerk. Hier onze vijf favorieten:

1. Uit de ramen van de bovenste etage van De Bijenkorf steken enorme plastic slangen. Ze zijn met elkaar verknoopt, met lucht gevuld en van binnenuit sober verlicht. Even indrukwekkend als ingetogen, deze ingreep van Lang/Baumann.
2. Groupe Laps plaatste pakweg tachtig (!) mansgrote, uit lichtbuizen opgebouwde, The Saint-achtige figuren tegen de gevel van het (acht verdiepingen hoge) politiebureau. Door ze razendsnel achter elkaar aan en uit te zetten ontstaat een simpele, maar zéér effectieve 'animatie' - een beetje als bij zo'n ouderwets flipboekje. De figuren lijken achter elkaar aan te zitten, als in een spannende gangsterfilm.
3. In alles een echte klassieker: de roestige vuilcontainer vol brandende TL-lampen van Molitor & Kuzmin.
4. Op een leegstaand gebouw wordt een enorme mond geprojecteerd. Het oude pand komt aldus tot leven en blijkt zich uit te drukken in eigentijdse straat-rap met een smeuiig Brabants accent. Erg leuk, dit side project van Tromp.
5. Wij zijn fans van Femke Schaap en ook haar Glow-bijdrage (bestaande uit op uitgezaagde panelen geprojecteerde wegwerkers, coureurs, discojeugd en allerlei andere types -zie foto hieronder) bevalt ons weer uitstekend.

We eindigen de lange, goedgevulde avond in het sympathieke kunstenaarsinitiatief TAC, alwaar we worden getrakteerd op een zéér sfeervolle licht-en-schaduwinstallatie (eigenlijk meerdere installaties in één) van Florian deVisser en Marleen Hartjes. En dan is het toch écht tijd voor een Brabants biertje...


zaterdag 10 november 2012

tussenstand@home


Hoe stel je een polderlicht@home-route samen? Je begint vrij willekeurig met het zoeken naar geschikte kunstenaars/kunstwerken en het werven van adressen. In eerste instantie lopen die twee lijnen min of meer langs elkaar heen. Als je van elk een stuk of zeven, acht hebt, begin je héél voorzichtig te combineren: dat ene lichtkunstwerk zou wel eens dáár kunnen passen, die videofilm past mogelijk bij dié gastvrouw... Voor enkele werken kun je de locatie snel vastleggen, met anderen moet je soms lang schuiven. Elk adres dat erbij komt, elke nieuwe kunstenaar die wordt gestrikt biedt nieuwe combinatie-mogelijkheden en kan de zaak behoorlijk op zijn kop zetten. Het is al met al een heel gepuzzel, maar overwegend leuk en boeiend om te doen.

Soms zit het tegen: dan trekt een gastvrouw of -heer zich terug. Dat is ons dit jaar al twee keer overkomen. Voor de eerste 'spijt-optant' hadden we het volste begrip; die was het gewoon allemaal te veel. De tweede echter meldde zich deze week doodleuk af; die gaat er bij nader inzien toch liever een paar daagjes op uit. Kijk, dát kan je dus niet maken! Maar ach, shit happens nu eenmaal en the show must go on. En we staan er allesbehalve slecht voor: de teller staat momenteel op dertien adressen en dertien kunstenaars*. We behoeven er dus nog twee van elk. En hebben  nog drie, vier weken tijd om alles 'rond' te breien. Gaat helemaal goed komen, we houden u op de hoogte. Maar nu eerst naar Eindhoven, naar Glow!

*) Roos van Haaften | Tom Milnes (UK) | Alexa Meyerman | MMC Schobbe | Rachel de Boer | Anne Verhoijsen | Marc Barreda | André Pielage | Navid Nuur (foto) | Joost Mellink | Marion Traenkle | Doina Kraal | Dirk Schlichting (D)

vrijdag 9 november 2012

de giftige erfenis van Halbe Zijlstra

Korting op kunst- en cultuur wordt misbruikt om de cultuurwereld te elimineren - Bij het afzwaaien van de voormalige Staatssecretaris van Cultuur, Onderwijs en Wetenschap heeft de Volkskrant ervoor gekozen hem een hart onder de riem te steken. Op vrijdag 2 november verscheen een uitgebreide analyse in deze krant waarin Zijlstra onthaald werd als een strijder tegen "de arrogantie van de juiste smaak", een succesvolle hervormer die het debat over cultuursubsidies "op scherp" heeft gezet.

Waar hebben we die uitdrukking eerder gehoord? Het "op scherp zetten van het debat" is een veelgebruikt eufemisme voor publieke figuren die zich van tendentieuze beeldvorming bedienen. De term is een van de vreemde producten van de postfortuynistische politieke cultuur. Maak moslims uit voor een vijfde colonne en u zet het debat op scherp. Zeg dat werklozen en gehandicapten handophouders zijn, en u zet het debat op scherp. Maak kunstenaars uit voor amateuristische profiteurs en jawel, het wonder is geschied: het debat is op scherp gezet. We mogen Zijlstra dankbaar zijn. 

Nu valt er veel te zeggen over het cultuurbeleid van Halbe Zijlstra. Duidelijk is dat de lijn die hij heeft uitgezet, wordt voortgezet door het nieuwe kabinet. De Volkskrant schrijft terecht dat zijn bezuinigingsoperatie inmiddels een "onomkeerbare ontwikkeling" lijkt te zijn. Des te meer reden om eens zorgvuldig te bekijken wat de inhoud en consequenties van zijn beleid zijn, zou je zeggen. (lees de rest hier)