kunst werkt!

Kunstcentrum DordtYart is gevestigd in de machinehal van voormalig scheepswerf De Biesbosch in Dordrecht. Als we binnenkomen worden we persoonlijk welkom geheten door mede-initiator Lyda Vollebregt. We krijgen informatie over de huidige tentoonstelling Kunst Werkt in de hand gedrukt, bestaande uit een tekst, een plattegrond en pasfoto's van alle deelnemende kunstenaars. Dat laatste is erg handig, want een aantal kunstenaars is in de hal aan het werk en zo weten we wie wie is. Er is werk te zien van veertien kunstenaars: drie daarvan zijn in residence, de overige elf tonen één bestaand werk en maken één nieuw werk ter plaatse. Wouter Klein Velderman zit achter de naaimachine: hij zet vele honderden kleine lapjes gebruikt vrachtwagenzeildoek aan elkaar en verwerkt die tot enorme 'banieren'. Even verderop bouwt Eric Sep gestaag aan zijn 'miniatuurstad'. De nieuwe kunstwerken van Theo Jansen, Zoro Feigl en Nico Parlevliet zijn al klaar. Zo ook de op Stanley Kubrick's The Shining geïnspireerde houten installatie (foto) van Maurice Bogaarts, al lijkt die nog steeds de hoogte in te groeien.

Kunst Werkt gaat naar eigen zeggen 'over kunst in beweging, verandering en werking [en] wil laten zien dat de hedendaagse kunst mensen in beweging kan krijgen en dat mensen door kunst bewogen kunnen worden.' En er is nóg een manier waarop 'kunst werkt' bij DordtYart: in de hal is ook een sympathieke horeca-gelegenheid aanwezig, waarvan het personeel uit jongeren bestaat die werken met leren combineren. De jongeren worden tevens ingezet als assistenten van de kunstenaars.

Trek voor een bezoek aan DordtYart vooral genoeg tijd uit, want er is veel te zien en de aanwezige kunstenaars gaan graag het gesprek met u aan. En vergeet ook niet om de Ark van Noach te bekijken, die iets verderop aan de kade ligt. Géén kunst, en of het 'werkt' is op zijn minst discutabel, maar bijzonder is dit levenswerk van gekke christen Johan Huibers wél.

rust in vREEDe

Reed van Brunschot maakt inflatables (opblaassculpturen) en 'holle' installaties van papier: fragiele werken die voor een groot deel uit lucht bestaan. In de kleine expositieruimte MILK in de Amsterdamse Witte de Withstraat is momenteel haar installatie Transition[3] te zien: een witte replica van een rouwkamer, stemmig verlicht, met een doodskist in het midden, bloemstukken en kandelaars. Zéér kunstig gemaakt met slechts papier en lijm. Een vredig, verstild schouwspel... dat echter de nodige onvrede in de buurt lijkt te genereren. Buurtbewoners hebben geklaagd over het werk en de galerie heeft een brief van de woningbouwvereniging gekregen. Tjongejonge... kunnen mensen tegenwoordig dan helemaal nérgens meer tegen? 

Komende maandag zal Reed haar meest recente installatie opbouwen in onze eigenste Etalagegalerie Inkijk in metrostation Weesperplein. Het werk heet Excuses voor de Overlast en is t/m augustus te zien.

Mosterd over De Maaltijd

In oktober zal Andy Warhol’s monumentale zeefdruk The Last Supper (pink) te zien zijn in de Amsterdamse Nieuwe Kerk. Adjunct-directeur Paul Mosterd zegt in Het Parool dat ‘dit religieuze werk een kant van Warhol [is] die niet zo veel mensen kennen: Warhol wordt geassocieerd met de Campbell soepblikken. Maar hij was niet alleen de koning van de oppervlakkigheid.'

Is dat zo? Het origineel van Leonardo da Vinci waar Warhol zijn zeefdruk op baseerde, ja dát is religieus. Maar Warhol’s versie is niet wezenlijk religieuzer dan zijn soepblikken. Naast die soepblikken, zeepdozen en colaflesjes nam Warhol celebrities als Marilyn, Mao, Elvis en Beatrix als onderwerp, alsmede verkeersongelukken, atoomwolken, de elektrische stoel en iconen uit de kunstgeschiedenis als de Mona Lisa, de Venus van Botticelli en dus ook het Laatste Avondmaal. Andy Warhol laat zien dat het voor de moderne Westerse mens, die al die beelden in een eindeloze stroom en zonder ogenschijnlijke hiërarchie via de massamedia krijgt aangereikt, allemaal consumptieartikelen zijn geworden. Door ze te schilderen en/of te zeefdrukken en ze in een museale context te plaatsen heeft hij van die consumptieartikelen vervolgens weer kunst gemaakt. Een geniale omkering. En allesbehalve oppervlakkig.

tijdelijk museum

Onder de voormalige Shell-toren aan de overkant van het IJ –naast de magnifieke origami-architectuur van het nieuwe Filmmuseum- is het Tijdelijk Museum ingericht, een expositie met kunst waarin duurzaamheid een grote rol speelt. De organisatie heeft dus een Boodschap, nadrukkelijk gericht op een breed publiek vanaf zeer jonge leeftijd, en de uitleg bij de werken is dan ook verfrissend simpel en helder. Veel van de kunst blijft te zeer steken in goede bedoelingen, maar er zitten ook hele fijne werken tussen. Naast de welbekende sloophout-meubels van Piet Hein Eek en ladenkast van Jurgen Bey zien we ondermeer het tapijt van wegwerpservies en -bestek van We Make Carpets. Indrukwekkend zijn de haarscherpe en gedetailleerde foto’s van Marjan Teeuwen, met daarop de ‘kamers’ die ze bouwde van resten van gesloopte huizen. Helemaal blij worden we van de technisch razendknappe foto’s van Richard Kuiper: ogenschijnlijk ‘17e eeuwse’ stillevens, badend in Rembrandtesk licht, maar opgebouwd uit allerlei eigentijds spul van plastic. Zoals bovenstaand bloemstuk dat vrijwel helemaal is gemaakt van plastic bekertjes, lepeltjes en vorkjes. De zware, klassieke lijsten waarin de foto’s zijn gevat zijn, geheel in stijl, van kunststof. Kitsch misschien, maar zeker niet 'tijdelijk'.

komende winter - wat gaan we doen?

1. Lichtkunst in de Borneohof - Afgelopen winter organiseerden wij een lichtinstallatie in de nok van de toren van verzamelgebouw De Borneohof aan het Javaplein in Amsterdam-Oost. Weer en wind hebben vrij spel in de open constructie (feitelijk niet meer dan een dak op palen, en dat op zo'n 40 meter hoogte); dat maakte het project er niet makkelijker op, maar het resultaat, van kunstenaar Peter Vink, mocht er zijn. Dat vonden wij, dat vond geldschieter stadsdeel Oost, dat vond architect van het pand Peter Geusebroek en dat vond ook bewoner van de toren Andy de Geus, wiens enthousiasme en medewerking de allereerste voorwaarden zijn om dit project te kunnen realiseren. Al met al reden genoeg voor een doorstart. Het tweede lichtkunstwerk in de toren staat gepland voor eind oktober: het zal te zien zijn tot tot eind februari/begin maart 2013. Inmiddels hebben we driekwart van de financiering rond; voor het laatste deel van de centjes gaat vandaag de aanvraag de deur uit. Zogauw we meer weten over de kunstenaar en zijn/haar kunstwerk, bent u de eerste die het hoort.

2. Polderlicht@home - De financiën zijn nog lang niet rond, maar als het aan ons ligt komt er een derde editie van dit kleinschalige leuke-kunst-in-leuke-huizen-van-leuke-mensen-project, in de gezellige Dapperbuurt dit keer, en wel op de middagen van 28, 29 en 30 december, tussen Kerstmis en Oudejaarsavond. Het concept blijft hetzelfde: een wandeltocht langs vijftien (privé-)adressen, met op elk adres een licht-, geluid- of videokunstwerk. Oftewel: gluren bij de buren, maar dan cultureel verantwoord. (Op de foto ziet u het licht-, geluid- en trilobject dat Serge Verheugen maakte voor de vorige editie, afgelopen december.) De eerste kunstenaars voor komende aflevering zijn inmiddels benaderd en ook hebben we de eerste adressen 'binnen'. maar we zijn er nog lang niet. Woont u in de Dapperbuurt, heeft u nog geen plannen voor de Kerstvakantie en lijkt het u leuk om voor een paar dagen een kunstwerk te 'adopteren' en dat aan zo'n 100 mensen per middag te laten zien? Stuur ons een mailtje en geef u op als Polderlicht-gastvouw/-heer!

the institute of dirty horticulture

Tussen de buien door begeven wij ons naar de Zuidas, alwaar het Applied Arts Department van het Sandberg Instituut haar eindexamententoonstelling presenteert in de prachtige Hortus Botanicus van de Vrije Universtiteit. De Hortus is niet zomaar een spannende backdrop, maar levert tevens het thema voor de kunstwerken, die vrijwel allemaal inspelen op aspecten van bio-, agri- en horticultuur. Bij binnenkomst worden we verrast door stemmen die her en der uit luidsprekertjes tussen het groen opklinken. De stemmen praten, fluisteren of schreeuwen: zwart, blauw, blauw, groen, groen, rood, groen, blauw, zwart... Steeds dezelfde vier kleuren in steeds andere combinaties. Waar gaat dit over? Zit er systeem in? En waarom alleen deze vier kleuren? Zeer intrigerend, dit werk van Lyske Gais, ondanks -of misschien dankzij- dat het gissen blijft naar de betekenis. (Naderhand lezen we de uitleg: de kleurcodes staan voor de DNA-reeksen van allerlei plantensoorten.)

Tussen twee kassen plaatste Charley Reijnders blankhouten staketsels (foto), opgebouwd uit eenvoudige geometrische vormen, die zich als parasieten om en tussen de planten voegen, zó vanzelfsprekend dat we er ondanks hun formaat bijna aan voorbijliepen. Ook sterk is het werk van glaskunstenaar Marc Barreda, die afgelopen voorjaar nog exposeerde in onze Inkijk-galerie in metrostation Waterlooplein. Als eindexamenwerkstuk bouwde hij een ‘laboratorium’ waarin allerlei vreemdgevormde lenzen, lampen en foto- en filmapparaten staan opgesteld. De scene ziet er uit alsof er gewerkt wordt maar de onderzoeker nét eventjes naar het toilet is. In een andere kas zien we de resultaten van het onderzoek: projecties van vervormde lichtvlekken, aura’s, prisma’s en aureolen in verschillende lichtsterktes.

Niet alle negen bijdragen spreken ons in gelijke mate aan, maar alles ‘werkt’ uitstekend in deze omgeving en dat maakt The Institute Of Dirty Horticulture tot een boeiende tentoonstelling. En wat een unieke setting! Deze Hortus Botanicus is véél weelderiger dan haar bekendere naamgenoot in het Centrum. Ruiger, minder ‘aangeharkt’. Tienduizenden meer en minder exotische plantensoorten, al decennia lang met veel kennis, zorg en toewijding onderhouden door een enthousiast team (twee professionals en maar liefst veertig vrijwilligers) met een groot, groen hart. Echter: het lot van deze Hortus hangt aan een zijden draadje, nu begerige projectontwikkelhaaien hun zinnen hebben gezet op dit vruchtbare stukje Amsterdam. Want ja, de Zuidas, dat betekent een hoge grondprijs... en dan blijkt ook een gerenommeerd instituut als de Vrije Universiteit te zwichten voor het Grote Geld. Hetgeen betekent dat ook dit unieke stukje cultureel erfgoed voor altijd verloren dreigt te gaan. Waar zijn we in godsnaam mee bezig in dit land!?

we trappen wat af...

Maandag 16:30 uur

In een stijlvolle zaal in de Hermitage is een gezelschap van zo’n 150 keurige dames en heren getuige van de aftrap van het Amsterdam Light Festival, een grootschalig lichtevenement dat komende winter aan en rond de oevers van de Amstel gaat plaatsvinden, en dat zich zal gaan meten met het Eindhovense Glow of het Fête de Lumière in Lyon. Grote Ambities dus, met Grote Budgetten, Grote Sponsors, en een Grote Doelgroep. Het accent ligt op grote spektakelstukken voor de massa, al is er ook ruimte voor kleinere, meer kunstzinnige lichtinstallaties. Eerder dit jaar waren we al bij de organisatie op bezoek, want die bleek wel benieuwd naar die ‘pioniers’ die in Oost ooit al ‘s iets met lichtkunst hadden gedaan... of ze veel wijzer van ons zijn geworden is de vraag: onze vele malen kleinschaliger do it yourself-aanpak deed de harten niet sneller kloppen. Dat neemt niet weg dat we de organisatie veel succes wensen... en dat we graag een wijntje kwamen drinken op hun succes. Proost! 

Donderdag 17.00 uur

Nog een aftrap, nu van Profile, de eindexamententoonstelling van de Academie voor Beeldende Vorming. Deze vindt plaats in onze eigenste Inkijk-etalagegalerie in metrostation Waterlooplein, alwaar een deel van de afstudeerders gedurende de laatste drie weken heeft gewerkt aan een Gesamtkunstwerk. Hoewel de sfeer in de galerie in de hele periode prettig levendig was, is het eindresultaat een beetje zo-zo. Is het daarom dat de genodigden op deze donderdagmiddag (foto) worden aangemoedigd om met rode draadjes enige lijn in het geheel te brengen? Vanuit het metrostation lopen we in groepjes naar de Academie, en krijgen onderweg kortstondig les in kunstgeschiedenis, op-zijn-kop-tekenen en kunsteducatie. We eindigen in de tuin van de Academie voor een toespraak van directeur Robert Smit en mogen dan het eigenlijke eindexamenwerk gaan bekijken. Opvallend veel persoonlijk werk, in die zin dat het privéleven van de makers de voornaamste inspiratiebron is. De lokalen zijn bloedheet op deze benauwde middag, gelukkig zijn er koude biertjes.... Gezondheid! 

Vrijdag 21:00 uur
Aftrap nummer drie is veruit de leukste: Bas Jacobs’ cultuur-toko Delicatessen is verhuisd vanuit de Indische Buurt naar een kelderruimte in Pakhuis Wilhelmina aan de Veemkade en de nieuwe plek wordt vanavond geopend. De hoge huur in de Sumatrastraat was voor een non profit-initiatief als Delicatessen gewoonweg niet meer op te brengen. Dat blijkt uiteindelijk een zegen, want de nieuwe ruimte is veel ruimer en ‘strakker’. Ademt tegelijkertijd meer stijl én meer underground-gevoel. En doet daardoor veel meer recht aan Bas’ ambities alsook aan de optredende acts. Op deze openingsavond spelen ondermeer No Ninja Am I en Ketelbinkie. Wij worden vooral blij van Spilt Milk, die charmant rammelende lofi-liedjes spelen, met een glansrol voor zangeres Brenda. Perzische verhalenverteller Sahand brengt een hilarische versie van een klassiek Servisch verhaal. Het publiek is in grote getale komen opdagen en zou in deze omvang nooit in de oude Delicatessen hebben gepast. En iedereen heeft het naar zijn zin. Iedereen ziet dat het goed is. En lacht. Praat. Drinkt. Santé!

te zien (of niet) in station wibautstraat

De stationshal van metrostation Wibautstraat is, na liefst veertien maanden niet toegankelijk te zijn geweest, sinds vorige week weer open. Ogenschijnlijk hebben de bouwvakkers nauwelijks wat uitgespookt in die periode, maar de enorme bende die we achter de deuren van onze Inkijk-etalagegalerie aantroffen vertelde een heel ander verhaal. Dat we de troep zelf moesten opruimen maakte ons niet uit: we zijn hartstikke blij dat we er weer zijn! Volgend jaar zomer gaat de zaak wéér twee maanden dicht, maar voordat het zover is hopen we er een mooie reeks exposities te tonen.

Dit weekeinde heeft Paul Baartmans zijn lichtinstallatie To See Or Not ingericht. Vijfentwintig rode neonbuizen hangen strak in het gelid en gaan in een hoog tempo en schijnbaar willekeurig aan en uit. Wie wat langer kijkt ziet dat het aan- en uitflitsen van de lampen een vast patroon kent. En wie nóg beter (en vanuit de goede hoek) kijkt ziet dat dit patroon uit letters bestaat en dat het werk dus een geraffineerde lichtkrant is – zij het één met hele grove pixels- die continue een regel tekst herhaalt. Ziet u wat er staat... of niet?

loooooooops....

Ambient is een muzieksoort die bedoeld is om er te zijn, die niet te hard moet staan, die de sfeer in de ruimte in hoge mate meebepaalt, maar waar je vooral niet de hele tijd naar hoeft te luisteren. Muzikaal behang van niveau dus. Kwaliteitsmuzak. Eigenlijk is het vreemd om naar een ambient-muzikant in een live-setting te kijken, want als alle aandacht erop gericht is willen die mooie klanken nogal eens traaaag en saaaai overkomen. Zo ook het optreden van William Basinski, gisteravond in het NIMK. De sympathiek ogende New Yorker werkt met stukjes audiotape van zo’n 50, 60 centimeter waar hij loops van heeft geplakt en die hij afspeelt op twee ouwerwetse bandrecorders. Aangevuld met wat eenvoudige effectapparatuur genereert dit een wolk aan rafelig analoog geluid die an sich niet onprettig klinkt. Alleen... er gebeurt zo weinig: het zelfde simpele themaatje gaat maar door... en door... en door. Knip vijf minuten uit Basinski’s wolk en het verschil is nihil. Waar goede ambient de tijd mede vormgeeft, lijkt Basinski de tijd stil te zetten. Als het voorbij is, verheffen we ons enigszins stijfjes uit de zachte leren NIMK-bank en gaan naar buiten. Het blijkt nog volop licht. 

aan het (eind-)werk!

Onze Inkijk-galerie in metrostation Waterlooplein is deze dagen het toneel van allerlei aktiviteit: elke dag wordt er door steeds wisselende studenten van de Amstedamse Hogeschool voor de Kunsten gewerkt aan een Gesammtkunstwerk, als opmaat naar -en reclame voor- hun eindexamententoonstelling. Overigens dient de term Gesammtkunstwerk hier met de nodige korrels zout genomen te worden. Objecten worden geplaatst en weer verplaatst. Muren worden beschilderd en vervolgens bij- of overgeschilderd. 'Sfeertjes' worden gebouwd en ook weer afgebroken. Af en toe vindt er een performance plaats... of wordt er zowaar op artistieke wijze ontbeten (zie foto). En net als je denkt: "Niks meer aan doen, zo is het mooi!", dan wordt het hele spul weer helemaal afgebroken...

berichten uit het ondergrondse

Onze Inkijk-etalagegalerieën maken roerige tijden door... het GVB zou de ruimtes liefst morgen al verhuren aan een commerciële gebruiker, en laat ons dat ook voelen: konden we 'vroeger' exposities een heel jaar vooruit plannen, nu moeten we elke keer weer vragen of 'het' nog twee maanden mág... en dat is nogal frusterend. Gelukkig gaan andere dingen wél goed. Zo kregen we afgelopen week zomaar, plotseling, geheel vanuit het niets, ons zijraam terug in Inkijk Weesperplein. De daarvoor benodigde werkzaamheden duurden niet meer dan een halve dag... waarom moesten we daar nou meer dan een jaar op wachten? Enfin, we zijn er blij mee! Want we zijn nu eindelijk van dat houten noodmuurtje af en de tentoonstellingen kunnen nu weer ruimtelijk -want van twee zijden- worden bekeken. En ook fijn: het raam kwam precies tussen twee expositie-periodes door, dus geen van de kunstenaars heeft er last van gehad en er is niks beschadigd.

In de ver-/hernieuwde ruimte is sinds gisteren Ruta Butkute's installatie Function of non-Function / The Logic Of Ground te zien, een groep sculpturen gemaakt van (bouw-)materiaal: “Ik toon een installatie van sculpturen, grotendeels gemaakt van prefab industrieel materiaal, bedoeld voor constructie- en interieurtoepassingen. Het is 'achtergrondmateriaal' dat zich op een dermate neutrale manier in onze omgeving voegt dat we het meestal nauwelijks opmerken. Door deze materialen los te weken van hun functie en ze in een andere context te plaatsen komt hun eigen karakter aan het licht, en blijken ze over autonome sculpturale kwaliteiten te beschikken.” Bij de gekozen materialen zitten ook TL-lampen, waardoor het werk zichzelf min of meer aanlicht. Het intrigerende resultaat oogt enigszins naargeestig en uiterst verstild.

In Inkijk Waterlooplein daarentegen is de sfeer heel dynamisch. Een groep studenten die over twee weken de Docentenopleiding Beeldende Kunst en Vormgeving van de Academie voor Beeldende Vorming (AHK) zal afronden werkt er aan een Gesamtkunstwerk. Aan dit kunstwerk wordt elke dag gewerkt door steeds een andere afstudeerder, zodat het continue wordt uitgebreid en/of van karakter verandert. Het blijft daarmee gissen naar het eindresultaat... Het werk vormt de opmaat voor (en een soort van promotie van) de eindexamententoonstelling in de nabijgelegen Academie aan het Hortusplantsoen 2 op vrijdag 6, zaterdag 7 en zondag 8 juli a.s.

En dan nog dit: na meer dan een jaar heeft het GVB besloten om de noordhal van metrostation Wibautstraat open te zetten voor het publiek. Niet omdat de werkzaamheden er afgerond zijn, want in dat jaar hebben de bouwvakkers voornamelijk noodgedwongen zitten koffiedrinken in afwachting van vergunningen die maar niet kwamen, maar vanwege oplopende politieke druk. Hoewel dat betekent dat het werk dus nog steeds moet worden gedaan en de hele fokking metrotunnel volgend jaar zomer wéér twee maanden dicht gaat, betekent dat óók dat Inkijk Wibautstraat vanaf 1 juli a.s. weer in het publieke domein valt. En dat we er dus eindelijk weer exposities kunnen tonen. We starten op met een knallende lichtinstallatie van Paul Baartmans.

wanadoo > online

Stichting Polderlicht krijgt, of we dat nu willen of niet, een nieuw email-adres. Het prettig 'retro' aanvoelende wanadoo wordt aan de kant geschoven ten faveure van het volstrekt nietszeggende online. Da's toch zoiets als Polderweggebied vervangen door het al even onbeduidende Oostpoort... Enfin, mocht u ons willen mailen, dan kan vanaf nu via hier.

...a sense of making the now longer...

"I wanted to make a kind of music that had the long now and the big here in it." Imaginary Landscapes is een prachtige documentaire over en met onze held Brian Eno, daterend uit ergens halverwege de jaren '80 ('s mans produktiefste en interessantste periode); vol prachtige sfeerbeelden van het Amerikaanse en Engelse platteland en van New York en Venetië... en natuurlijk heel veel mooie muziek. Bekijk 'm hier.

grid > offgrid > inkijk

Op 17 mei a.s. start de vijfde editie van GRID, de Internationale Fotografie Biënnale. Dit tweejaarlijkse fotofestival staat in het teken van hedendaagse beeldcultuur en biedt een breed scala aan exposities van internationaal gerenommeerde fotografen en veelbelovende talenten. Het Cruquiusgebied in Amsterdam-Oost is de hoofdlocatie van het festival, maar onder de naam OffGrid is er ook op andere locaties in de stad van alles te zien. Ook de expositie Zachtjes Om Het Niet van Miloushka Bokma, in onze eigenste Inkijk-galerie in metrostation Weesperplein, is deel van het OffGrid-programma. Het werk van Miloushka is nu al te bekijken, elke dag van 07.00 tot 22.00 uur.

wij willen terug naar 6%!

Toen dat geblondeerde krapuul anderhalve week geleden het Catshuis verliet was dat het beste nieuws in lange tijd. Dat de inderhaast geformeerde Kunduz-club de btw voor podiumkunsten terugdraaide naar 6% was ook bepaald niet verkeerd. Maar waarom alleen de podiumkunsten en niet de beeldende kunsten? Waarom moet de rest van de cultuursector nóg een verhoging (van 6 naar 21% in anderhalf jaar) ondergaan? Dat is niet consequent, niet reëel en niet fair. Vindt u dat ook? Teken dan hier de petitie.

hoor!

Het heeft z’n voordelen dat de opening van het vernieuwde Stedelijk zolang op zich laat wachten: het noodzaakt de directie om mogelijkheden buitenshuis te zoeken. Zoals in het hippe Trouw aan de Amsterdamse Wibautstraat, waar gisteravond Hear It! –Playing The Building plaatsvond, een avond geheel in het teken van geluidkunst. Met ondermeer een zeer luide en daarmee fysieke performance van Mark Bain en een intrigerend optreden van Berlijner Carsten Nicolaï (Alva Noto), die abstracte clicks & cuts vermengt tot dansbare, maar nooit 'makkelijke' brouwsels. Elk geluid triggert een abstract videobeeld: hoe meer geluiden door elkaar, hoe hectischer de beeldenvloed. Spannend.

Maar de echte parels bevinden zich in de kelder: we zien ‘klassieke’ videowerken uit de seventies die charmant gedateerd aandoen maar de tand des tijds ruimschoots hebben doorstaan, zoals van Gary Hill en van Bruce Nauman, naast eigentijdse geluidinstallaties van ondermeer Peter C. Simon en Jacob Kirkegaard. Speciale vermelding verdient de intrigerende video Walking After Acconci van Iain Forsyth & Jane Pollard, niet alleen vanwege zijn akelig goed gespeelde eh... akeligheid, maar ook vanwege de perfecte plaatsing in een afgeragde dienstlift. Gevalletje van jammer: Machinefabriek’s bijdrage die om 22.00 uur is afgelopen in plaats van om 01.00 uur zoals in het programmaboekje staat vermeld - en die we daardoor missen. En een gevalletje van misplaatste programmering: de Amsterdamse diva Alexandra Duvekot die eerst een half uur op zich laat wachten... en dan maar één kort, niet bijster bijzonder liedje zingt. Voor de rest een topavond!

lichtkunst in verkeerstoren ypenburg

Ergens vorige zomer stond er een advertentie van de Commissie Beeldende Kunst Gemeente Pijnacker-Nootdorp in BK-informatie, waarin kunstenaars en/of instellingen werden opgeroepen die ideeën zouden kunnen hebben voor een project-serie in het uiterst markante verkeerstorentje van wat ooit vliegveld Ypenburg was, en dat anno 2011 enigszins verloren staat weg te roesten temidden van een bloedeloze vinex-locatie. Wij van stichting Polderlicht reageerden op die advertentie en werden –samen met twee andere partijen- geselecteerd: of we een plan op papier wilden zetten. Medio september bezochten we de toren, brachten de (on-)mogelijkheden zo goed mogelijk in kaart en stampten vervolgens een zo gedegen mogelijk projectplan in elkaar (inclusief de opzet van een eerste lichtinstallatie door kunstenaar Paul Baartmans), dat we vervolgens persoonlijk bij de dames en heren Commissieleden mochten komen toelichten. Men was enthousiast, en het zag er goed voor ons uit. De Commissie vergaderde, kwam er niet uit, vergaderde nog een keertje, schoof de beslissing voor zich uit, liet ons véél te lang in het ongewisse... en koos toen voor één onzer ‘concurrenten’: kunstenaarsduo Harkes/Ten Wolde. We waren zeer teleurgesteld maar ja, life goes on: nieuwere, leukere zaken –zoals die ándere toren- vroegen onze aandacht en ‘Nootdorp’ raakte al gauw op de achtergrond.

Afgelopen vrijdag, op 22 maart j.l., is het uitverkoren licht- en videokunstproject geopend. En zo te zien heeft men er iets moois van weten te maken: een kleurrijke ‘lampenkap’ waarlangs ouderwetse vliegtuigjes scheren. Daaronder videobeelden van een eigentijds verkeersvliegtuig; beelden die op termijn zullen worden afgewisseld met videomateriaal dat door buurtbewoners wordt aangeleverd. Harkes/ten Wolde: gefeliciteerd!

no future@inkijk mini-filmfestival

Morgen is het alweer de laatste dag van een weekje No Future-voorleessessies in onze Inkijk-galerie in metrostation Weesperplein. Soms was het een rommeltje, soms was het wat (te) luidruchtig, een enkel keer kwam er niemand opdagen... maar meestal werkte het goed. Zoals vanochtend, toen Mecano-zanger Dirk Polak voordroeg uit zijn egodocument en daarbij werd begeleid door de zachte, metalige klanken van een (ons onbekende) hang-speler. Al met al was het een experiment, en wat ons betreft is het tamelijk geslaagd.

Morgen -vrijdag- is dus de laatste dag, en die sluiten we af met een spontaan Ultra-filmfestivalletje. Etalagegalerie Inkijk is dan voor één avond de kleinste (acht stoelen!) en underground-ste bioscoop van Amsterdam. Speciaal voor de gelegenheid doet Gert 'Vido Liber' Verbeek een greep uit zijn immer uitdijende dvd-collectie: op het programma staat in elk geval de maffe Duitse rolprent Decoder, met o.a. William Burroughs, FM Einheit, Christiane F. en Genesis P. Orridge... de liefhebber van "eighties alternatief" weet dan genoeg.

Het filmfeestje begint om 19.30 uur; uitgeverij Lebowski trakteert op een drankje. En oh ja, we hebben geen vergunning... dus als het GVB halverwege de stekker er uittrekt, dan beschouwt u dat ook maar als punk.

doe ons een lol en teken die petitie!

no future@inkijk van start

Gistermiddag 16.00 uur - Op de eerste mooie lentedag van het jaar vond er in de Amsterdamse metro, waar nooit een zonnestraaltje doordringt, de officieuze opening plaats van No Future@Inkijk, de serie voorleessessies die de auteurs Harold Schellinx, Leonor Jonker en Martijn Haas een week lang zullen houden in en voor onze Inkijkgalerie in metrostation Weesperplein.

Underground betekent niet automatisch ongezellig: integendeel, het was een zeer sfeervol gebeuren. Met een kleine dertig aanwezigen. Met een drankje en een babbeltje. Met lezingen van genoemde schrijvers, van Vinyl-redacteur Oscar Smit en van muzikant Dirk Polak. Die laatste -met zijn band Mecano verantwoordelijk voor de misschien wel mooiste Nederlandse elpee ooit gemaakt- had zijn accordeon meegenomen en bracht samen met gitarist Mark Ritsema een tweetal prachtige songs ten gehore. Kippenvel! (foto: Marcel Harlaar)

Vanochtend 08.00 uur - Harold Schellinx trapt af met de eerste lezing, daarbij op elektrische gitaar ondersteund -en soms prettig ontregeld- door Peter Mertens. Een lichtelijk surrealistische ervaring. In de woorden van Harold zelf: "We registreerden 23 verbaasd-geïnteresseerde blikken, één even-staan-blijfster, één flyer-meeneemster, en één gouden opmerking van een voorbijganger, die met een scheef oog op de ULTRA-gitaar spelende Mertens bromde: Weet jij soms niet wat stemmen is?!!! Het maakte de vroege gang omlaag de moeite meer dan waard. De ondergrondse underground. Zo is het! Gouden tijden."

Het eerder geposte voorleesschema is -geheel naar verwachting- al een paar keer helemaal omgegooid, maar de tijden staan als een huis: iedere dag van 08.00 tot 09.00 uur en van 17.30 tot 18.30 uur is er een literaire lezing. Kom een keertje kijken en vooral luisteren: het is tenslotte boekenweek nondeju!

no future: tijdsschema

Onder de noemer NoFuture@Inkijk (zie eerder bericht) zullen gedurende één werkweek tijdens zowel de ochtend- als de avondspits voorleessessies worden gehouden door een drietal auteurs:
1. Harold Schellinx leest uit zijn boek Ultra, een portret van een unieke Amsterdamse underground 'post-punk experimentele popmuziek-stroming.
2. Leonor Jonker leest uit haar boek No Future Nu, een geschiedenis van de punk en de bijbehorende do-it-yourself-mentaliteit vanaf 1977 tot op heden.
3. Martijn Haas leest uit zijn boek Bibikov for President, over Mike von Bibikov en diens 'politieke' beweging De Reagering.

De schrijvers zullen aantreden zoals aangegeven in bovenstaand, nog niet geheel ingevuld schema (wijzigingen voorbehouden.) De lezingen zijn gratis toegankelijk en zullen vergezeld gaan van unieke videobeelden. NoFuture@Inkijk wordt geopend op zondag 11 maart om 16.00 uur met een eerste lezing door Harold Schellinx.

U P D A T E : De media-aandacht voor No Future Nu/Ultra 2012 is overweldigend. Zelfs het nuffige TV-programma Een Vandaag maakte er een reportage over. De uitzending, met daarin o.a. Leonor Jonker, is hier te bekijken.

no future: erkenning... hoezo?

‘Eindelijk erkenning!’ Hoofd VPRO-radio Gerard J. Walhof begon en eindigde er zijn rede mee in een afgeladen W139, afgelopen donderdagavond, bij de presentatie van de Vinyl-box. Walhof refereerde aan de ongekende hoeveelheid publiciteit en evenementen die alle No Future Nu/Ultra2012-aktiviteiten momenteel gegenereren. ‘Eindelijk erkenning!’... het is een opmerking die ons wat vreemd voorkomt. Gerard Walhof heeft -net als vele anderen- vanuit de donkere jaren ‘80 en de Do It Yourself-houding een glanzende carrière weten op te bouwen, en heeft wat dat betreft niet over erkenning te klagen, maar dat is niet waar we hier op doelen. Nee, we vinden het een vreemde opmerking omdat het óns –punkers, wavers en Vinyllezers van het eerste uur- daar nooit om ging. Wij vormden onze eigen, obscure smaak en keken neer op de mainstream, weg van de gevestigde orde... het láátste wat we wilden was erkenning uit die hoek.

Dat neemt niet weg dat veel van wat er in de grenzebandeloos creatieve jaren ‘77-‘84 gebeurde té bijzonder is om niet nog eens voor het voetlicht te brengen. En dat alle huidige aandacht voor de No Future-periode welkom is, en we er graag een steentje aan bijdragen door de lezingen in onze Inkijk-galerie mogelijk te maken. Bovendien: hoe mooi en informatief de expositie in het sjieke Utrechtse Centraal Museum ook moge zijn, naar de geest van ‘toen’ is onze eigenste underground-galerie stiekem een veel logischere locatie voor een terugblik.

wordt verwacht: no future

Dansen op de vulkaan. No future. Geen woning geen kroning. Do it yourself! Gevleugelde slogans van een lichting jongeren die Nederland eind jaren zeventig, begin jaren tachtig op zijn grondvesten deed trillen. Hun sombere toekomstperspectief (hoge jeugdwerkeloosheid, neutronenbom, woningnood) uitte zich in kraakrellen, doemdenken, drugsgebruik en harde actie tegen de gevestigde orde: tanks in de Vondelstraat, hevige onlusten tijdens de inhuldiging van Beatrix, massaal protest tegen kernwapens. Tegelijkertijd was er een golf van creativiteit in kunst, cultuur, muziek en media. Het was de tijd van Sex Pistols, Nieuwe Wilden, New Wave, Joy Division, Ultra! en VPRO-programma’s als Neon en Götterdämmerung 2000.

Deze donkere jaren mogen zich in een toenemende belangstelling verheugen, en al die aandacht komt in maart a.s. tot een hoogtepunt: zo komt er een grote overzichtstentoonstelling in het Utrechtse Centraal Museum en een foto-expositie in de Melkweg. Ultra-aanstichter Wally van Middendorp heeft zijn band Minny Pops nieuw leven ingeblazen voor een serie bijzondere terugblikken, waaronder een unieke suite uitvoering van debuutelpee Drastic Measures, Drastic Movement. Naast een eenmalige nieuwe uitgave van het roemruchte blad Vinyl verschijnt het ene na het andere boek over de periode. VPRO organiseert een themaweek op webkanaal HollandDoc. En er vinden een hele week lang voorleessessies (door Harold Schellinx, Leonor Jonker en Martijn Haas) plaats in onze Inkijk-galerie in metrostation (én Koude Oorlog-atoomschuilkelder!) Weesperplein.

U P D A T E : een aantal Nederlandse new wave-bands wordt beschreven op Kindamuzik; een hele fijne serie Ultra-songs is te beluisteren op 22Tracks.

groeten uit rawterdam

javaplein12f

Het duurde wat langer dan we dachten, maar nu is-ie d'r dan toch: de lichtinstallatie van Peter Vink in de toren van gebouw De Borneohof aan het Javaplein in Amsterdam-Oost. Het werk is ingetogen én opvallend: minimal art die tot in de verre omtrek is te zien. Zo sec als het werk oogt, zo basaal is ook de titel: Javaplein12f. Het werk zal drie maanden te zien zijn. We zijn er hartstikke trots op!

We danken bewoner Andy de Geus voor zijn welwillende medewerking, architect Peter Geusebroek voor zijn toestemming en constructieve advies, cultuurmakelaar Nienke Bruin van 'ons' stadsdeel Oost voor haar inzet en tenslotte wethouder Jeroen van Spijk voor zijn enthousiasme en het doorhakken van de financiële knoop.

terugblik@home [slot]

Barbara en Wally wonen in het allermooiste pand van de hele route, maar de bezoeker werd geleid naar de donkere, vochtige kelder. Om daar vervolgens betoverd te worden door de geheel eigen wereld die Marijke Neppelenbroek wist op te roepen met allerlei rond draaiende, in elkaar gefrunnikte staketseltjes, aangelicht met fietslampjes. Heel bijzonder, heel feeëriek, een op zichzelf staand universumpje onder de grond. Eén van de onbetwiste hoogtepunten van de polderlicht@home-route, en dat vonden niet alleen wij maar dat vond ook ons publiek. Omdat de reserveringen via email binnenkwamen, beschikten we over een groot aantal mail-adressen van bezoekers. Dat gaf ons de gelegenheid om hen achteraf te benaderen. We hebben naar 134 mail-adressen een vragenformulier gestuurd. We hebben er daarvan liefst 63 teruggekregen, waarvoor uiteraard veel dank. Hieronder de vragen en de antwoorden:

Bezocht u eerder een Polderlicht-project? Van de 62 respondenten antwoorden 40 met 'ja', bijna tweederde deel dus. Dat betekent dat we door de jaren een (deels) vast publiek hebben vergaard.

Wat vond u van het concept? (geef een rapportcijfer tussen 0 en 10:) Deze vraag kreeg een overweldigend goede respons: slechts één persoon gaf een 7; de rest gaf een 8 of meer, tot een paar keer 10 aan toe. Het gemiddelde komt uit op een 8,6!

Wat vond u van het niveau van de getoonde kunst? (geef een rapportcijfer tussen 0 en 10:) Menigeen vond het niveau nogal wisselend. Het gemiddelde is niettemin een mooie 7,2

Welke kunstwerken spreken u het meeste aan? De bijdragen van Marijke Neppelenbroek en Femke Schaap waren dé grote favorieten; ze werden resp. 50 en 49 keer genoemd. De volgorde van waardering was als volgt: Marijke Neppelenbroek / Femke Schaap / Takako Higashihata / Peter Zegveld / Arjen Boerstra / Roy Villevoye & Jan Dietvorst / Mayke Verhoeven / Bart Prinsen / Constant Dullaart / Ronald van der Meijs / Sonja Karle / Serge Verheugen / Willem Sjoerd van Vliet / Annette van den Toorn / Tamar Frank

Vond u de route te kort, te lang of precies goed? Op één keer 'te lang' en één keer 'te kort' na, vond iedereen de lengte van de route precies goed.
Eén iemand schreef dat haar kinderen het na zeven werken voor gezien hielden, een ander was juist blij dat haar kinderen het zó leuk vonden dat ze alles wilden zien.

Vond u de informatievoorziening slecht, redelijk of goed? Acht mensen vonden de informatie redelijk, de rest vond 'm goed. We kregen een paar complimenten over de duidelijke plattegrond, maar een betere, meer uniforme aanduiding op de eigenlijke adressen is een goed idee.

Waar hoorde u over ons project? Ongeveer de helft geeft aan te hebben gereageerd op een email-bericht, hetzij van onszelf, van één van de deelnemende kunstenaars of van één van de gastgezinnen. De overigen hoorden over erover door (in volgorde van vermelding:) Dwars door de Buurt / Stadsdeelkrant / Parool / Flyers / Uitkrant / Facebook / Anderszins

Stel, we doen nog eens zo'n project, en stel u woont in Oost, wilt u dan fungeren als gastvrouw/-heer? Liefst de helft geeft aan wel gastvrouw/-heer te willen zijn. Maar da's makkelijk gezegd, want de meesten daarvan wonen niet in Oost.... Uiteindelijk zitten er zo'n acht serieuze reacties bij, waar we in de toekomst wellicht wat aan hebben.

Heeft u nog opmerkingen? Michiel Schierbeek schreef: “Een leuke mini Chambres d'Amis!”
Machteld van Thiel schreef: “De kunstroute lopen is op een andere manier door een buurt lopen, verkennen en met andere ogen bekijken.”
Emmie Leenen schreef: “Wat mij vooral opviel, was dat het werk vaak prachtig afgestemd was op de locatie [...] Dat in combinatie met het contact dat ontstaat met de bewoners die hun huis ter beschikking stellen, maakt dat het een heel bijzonder project is.”
Nienke van Beers was wat kritischer: “Mooi concept, van mij mag het uitgebouwd worden met (nog) betere kunstenaars en strengere (gast)curators (nu te veel niveauverschil). [...] Verder goed en bijzonder!”
Henny Straatman schreef: “Bij jullie evenement geldt: het hoeft niet veel geld te kosten om een verbluffend resultaat op te leveren. In deze barre tijden van bezuinigingen betekent het dat jullie opnieuw een mooi aanbod hebben verwezenlijkt.”
Marlene Zwaan hecht minder aan gastvrijheid. Ze schreef: “De interessantste kunst is voor ons die nog doet denken aan die van het oorspronkelijke (Polderlicht-)concept: licht en geluid in een omgeving die enigszins vervreemdend werkt. Een persoonlijke ontvangst van de bewoner is daarbij niet relevant.”
C.P.M. Sebregts schreef: “Goed georganiseerd en zeer goede communicatie! Alles duidelijk, goed verzorgd en klantvriendelijk. Echt een bijzonder compliment waard, want dat maak je bepaald wel eens anders mee, zelfs bij grotere instituten als musea e.d. De keuze van de lokaties voor de verschillende kunstwerken zeer goed. Bij veel lokaties leek het alsof ze speciaal bij het kunstwerk waren gezocht, terwijl dat volgens mij niet zo was. Dus: zeer goed ingericht. Dank voor dit bijzondere pareltje en ik hoop van harte dat jullie project voor de komende jaren gesubsidieerd blijft. Stadsdeel Oost zou echt iets verliezen als ze dat niet zouden doen!”
Ton Haans was zeer kritisch over bijna alle kunstwerken. Zo scheef hij over het werk van Roy Villevoye & Jan Dietvorst: “Flauwekul! Etnocentrisme gecombineerd met exotisme. Niet meer doen!” Om vervolgens te eindigen met: “[...] een inspirerende wandeling, de inkijkjes in de huizen waren verrassend, de buurt afwisselend en de gastheren/vrouwen uiterst gastvrij. Wanneer ze een en ander over de installaties vertelden gaf dat een goede achtergrondinformatie. Kleinschaligheid is ook een aangename invalshoek, grootschaliger opzet ontneemt intimiteit die nu juist weldadig aan deed.”
Dorette Evers tenslotte heeft goede herinneringen aan één van onze eerdere projecten. Ze schreef: “Van mij mag er weer lichtkunst komen in het seinhuis van het Muiderpoortstation!”

terugblik@home [15]

Boven een schouw hing -temidden van talloze, witte post it-briefjes met daarop allerlei codes voor de kleur groen- een lichtbak met daarin de foto van wat wel een lichtgevende boom leek. “Fotosynthese...“ fluisterde een bezoeker. Hoe dan ook, het ingetogen werk Evergreen van Sonja Karle pastte qua vorm én inhoud naadloos in de woonkamer van polderlicht@home-gastvrouw Carla, kleurendeskundige van beroep.

terugblik@home [14]

Onze grote kleine Antwerpense vriend Bart Prinsen maakte lange series dia's in leegstaande woningen in zijn woonplaats. Stuc valt van het plafond, vuil koekt aan een wasbak: het is vooral de achtergebleven leegte die Prinsen probeert te vangen van interieurs die tot voor kort vol leven waren. De dia's op hun beurt worden geprojecteerd op kleine maquettes van woningen. Dat alles werd op de millimeter exact passend geplaatst in drie nissen in het zeer gestyleerde makelaarskantoor van mevrouw Hadassa Pappie. Het bleef enigszins gissen naar wat het werk nou precies voor commentaar leverde op de aktiviteiten van het kantoor, maar het contrast tussen het verval op de foto's en de strakke omgeving waarin ze werden getoond was striking.

terugblik@home [13]

Bezoeker Marc Hurkmans zag er een 'opwaaiende zomerjurk' in. Misschien zegt dat wel iets over Hurkmans, want voor iedereen die wij spraken was de opwaaiende witte doek met het galmende stemmetje toch echt een spook. En een typisch Peter Zegveld-werk: simpel en effectief, goed voor een brede lach. Oók bij gastvrouw Rijna, die aanvankelijk nogal opzag tegen het project en alle 'gedoe', maar achteraf sprak over dagen in een gouden lijstje.

terugblik@home [12]

Eén van de onbetwiste hoogtepunten van onze polderlicht@home-route was dit onnavolgbaar ingenieuze videowerk van Femke Schaap, waarin met slechts twee beamers en een handjevol piepschuimen vormen een unieke wereld werd neergezet, vol beweging en toch verstild. De zwart-witte streepjes en spiralen pasten naadloos in het halletje: de lambrisering van witte schroten, de radiator en de trapspijlen, alles werd onderdeel van het werk.

Maarten Verbeek is in zijn vrije tijd een enthousiast filmmaker (onder de naam Farbrook Productions). Hij kwam een kijkje nemen en nam zijn videocamera mee. Nog geen week later was er dit resultaat. En da's nog niet alles: drummer, dichter, schrijver en man-van-vele-ambachten Marc Hurkmans schreef een zéér uitgebreid verslag over polderlicht@home op zijn weblog. Maarten en Marc, bedankt!!!